Home > Behandelingen > Cognitieve Gedragstherapie

Cognitieve Gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een behandelmethode in de psychologie. Het wordt veelal toegepast bij angststoornissen, trauma’s en depressies. Kom meer te weten over CGT, hoe het werkt en wanneer het een geschikte behandelingsvorm is.

Wat is cognitieve gedragstherapie?

Cognitieve Gedragstherapie is een vorm van psychotherapie die zich richt op het veranderen van niet-werkende denkpatronen en gedragingen die bijdragen aan psychische problemen zoals angst en depressie.

In CGT staat het identificeren en uitdagen van negatieve gedachten en overtuigingen centraal. Vervolgens leer je vaardigheden aan om niet-helpende gedachten of gedrag om te buigen naar realistische gedachten en positief gedrag.

CGT is een wetenschappelijk onderbouwde en effectieve vorm van psychotherapie die gebruikt wordt om diverse psychische stoornissen te behandelen.

 

Cognitieve gedragstherapie richt zich dus op jouw gedachten, gevoelens en gedrag in relatie tot je klachten. In therapie stellen we vragen als:

 

  • Kloppen jouw denkpatronen met de werkelijkheid?
  • Haal je jezelf dingen in je hoofd die eigenlijk niet helemaal waar zijn, of helpen?
  • Wat zijn jouw opvattingen over bepaalde gebeurtenissen?
  • En zijn deze wel terecht?

 

Samenhang tussen gedachten, gevoelens, gedrag & klachten

Je gedachten zijn van invloed op je gevoelens. En gedachten komen de hele dag door opzetten in je hoofd. Of het nou om bewuste of onbewuste gedachten gaat, ze zijn van sterke invloed op je gevoelens. Je gevoelens worden bijvoorbeeld beïnvloed door je eigen opvattingen over bepaalde onderwerpen, of door herinneringen uit je jeugd. Maar ook je zelfbeeld speelt hierbij een rol.

Een voorbeeld
Je gaat solliciteren en je vindt het ontzettend spannend. Negatieve gedachten doemen op in je hoofd:

 

‘Ik heb vast niet genoeg ervaring en ze vinden mij vast niet leuk’.

 

Het zijn voorbeelden van meestal niet-helpende gedachten die voortkomen uit een verminderd zelfvertrouwen. De vraag is vervolgens: kloppen deze gedachten eigenlijk wel? En waarom denk je zo over jezelf?

Ook vermijdingsgedrag houdt negatieve gevoelens in stand. Als je pleinvrees hebt kan een bezoekje aan de supermarkt bijvoorbeeld een behoorlijke opgave voor je zijn. Wanneer je toegeeft aan de angst en je drukke plekken gaat vermijden, kom je niet over je angst heen.

 

Hoe werkt CGT?

Bij CGT leer je op een objectievere manier naar een situatie te kijken. Op deze manier hebben jouw gedachten minder invloed op hoe je je voelt. Deze positievere gevoelens hebben op hun beurt weer invloed op je gedrag. Op deze manier veranderen vervolgens ook je gedragspatronen.

Het werkt ook andersom. Je gevoel kan ook veranderen als gevolg van je gedrag.

Een voorbeeld:
Wanneer je bang bent voor honden kan een gedragsexpiriment werken. Je gaat juist honden aaien, ondanks je angst. Doordat je merkt dat dit goed gaat, wordt je angst minder geloofwaardig en word je uiteindelijk minder angstig.

 

Wanneer is CGT geschikt voor mij?

Cognitieve gedragstherapie wordt voor veel verschillende hulpvragen ingezet. Het is bewezen dat deze therapie goed kan helpen bij onder andere:

 

CGT methode; hoe ziet een behandeling eruit?

 

1. Intake

Voordat de behandeling start, stelt de psycholoog je een aantal vragen. Hij of zij bespreekt met je wat je hulpvraag precies is. En waar je graag naartoe wilt.

    • Wat zijn de factoren die het probleem in stand houden?
    • Wat is je doel van de behandeling en wanneer is de behandeling geslaagd?

2. Behandelplan

De psycholoog praat met je over je niet-helpende gedachten waar je last van hebt en je bekijkt samen welk huidig gedrag de problemen in stand houden. Je bespreekt welke van deze gedachten of (vermijdings)gedrag je zou willen aanpakken. Vanuit hier wordt met jou een plan gemaakt voor de behandeling.

 

3. Behandeling

De therapie bestaat vervolgens uit 3 onderdelen.

 

1. Psycho-educatie

De psycholoog geeft je eerst uitleg over hoe de psyche werkt. Om met CGT resultaten te bereiken, dien je eerst ervoor te zorgen dat je het probleem leert begrijpen;

 

2. Het leren van nieuwe vaardigheden

Vervolgens ga je aan de slag met het leren van nieuwe vaardigheden, waaronder:

  1. Zelfobservatie. Door het observeren van je eigen gedachten, gevoelens en gedragingen, krijg je inzicht in patronen die bijdragen aan de problemen.
  2. Identificeren van negatieve denkpatronen. Door het herkennen van denkfouten, zoals overgeneralisatie en zwart-witdenken, leer je om meer realistische gedachten te ontwikkelen.
  3. Herstructurering van denkpatronen. Je leert negatieve denkpatronen uit te dagen en te vervangen door meer realistische en positieve alternatieven. Dit verbetert je stemming en gedrag.
  4. Exposure. Bij Exposure Therapie wordt je stapsgewijs blootgesteld aan situaties die je angstig maken. Dit helpt om te leren omgaan met angst en vermijding.
  5. Gedragsactivatie. Je leert activiteiten te plannen en uit te voeren die je plezierig vindt en je energie geven. Zo haal je jezelf uit een neerwaartse spiraal van inactiviteit en negatieve gedachten.
  6. Communicatievaardigheden. Je leert hoe je effectief kunt communiceren met anderen. Dit helpt conflicten te verminderen en je relaties te verbeteren.

In deze 6 fasen leer je dat je huidige gedachten en het gedrag rondom het probleem waarvoor je bij de psycholoog komt (e.g. angststoornis, depressieve stemmingsstoornis, of PTSS) niet helpend zijn. En je leert hoe je er wél mee om kunt gaan.

Niet alleen tijdens de sessie met de psycholoog werk je hieraan. Maar je krijgt ook huiswerk mee. Het is belangrijk dat je op deze manier zelf een actieve bijdrage levert aan je herstel.

 

3. Preventieplan

Tot slot stelt de psycholoog ook samen met jou een preventieplan op. Dit voorkomt dat je terugvalt in de oude niet-helpende gedachten of gedragspatronen en niet opnieuw last van klachten krijgt.

 

Psycholoog Cognitieve Gedragstherapie

Tijdens een kennismakingsgesprek kan een psycholoog samen met jou kijken of cognitieve gedragstherapie geschikt is in jouw situatie. Het is belangrijk dat je een psycholoog vindt waar je je veilig en op je gemak bij voelt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt cognitieve gedragstherapie?

Over het algemeen zie je snel resultaat van deze behandeling. Een behandeling met cognitieve gedragstherapie duurt 5 tot 7 maanden bij iPractice.

Wat kost cognitieve gedragstherapie?

De kosten van de behandeling worden vergoed door de meeste zorgverzekeraars bij een verwijsbrief van de huisarts.

Hoeveel sessies cognitieve gedragstherapie heb ik nodig?

Een CGT behandeling duurt 3 tot 12 sessies.

Waarom cognitieve gedragstherapie?

We weten dat onze gedachten en ons doen van invloed is op hoe we ons voelen. Wanneer onze gedachten negatief zijn en we ons gedragen naar negatieve opvattingen, zullen we ons negatiever gaan voelen. Cognitieve gedragstherapie kan je helpen om op een objectievere manier naar een situatie te kijken en je anders te gedragen, waardoor je er een ander gevoel bij krijgt.

Wat is het doel van cognitieve gedragstherapie?

Het doel van cognitieve gedragstherapie is ten eerste om je bewust te worden van niet-helpende denkpatronen en niet-helpend gedrag. Daarnaast leer je om niet-helpende gedachten en gedrag om te buigen naar realistische en helpende gedachten en positief gedrag.

Is mindfulness een onderdeel van cognitieve gedragstherapie?

Ja, de opmerkzaamheid die je beoefent met mindfulness is een belangrijk onderdeel van cognitieve gedragstherapie. Om negatieve opvattingen en niet-helpende gedachten te kunnen ombuigen, is de eerste stap deze bewust te kunnen opmerken. Waar mindfulness uitgaat van opmerken wat er is, richten we ons bij cognitieve gedragstherapie op het veranderen van ons denken en doen.

Wat als cognitieve gedragstherapie niet helpt?

Cognitieve gedragstherapie is voor veel stoornissen de eerste keuze voor behandeling. Als CGT voor jou onvoldoende helpt, kan het soms helpen om het te combineren met farmacotherapie. Indien dit allen onvoldoende helpt, zal jouw behandelaar bekijken waarom CGT niet voldoende lijkt aan te slaan. In dat geval kan een andere therapievorm een betere fit zijn, bijvoorbeeld schematherapie. Soms kan het ook zijn dat de oefeningen net niet op de juiste manier worden uitgevoerd waardoor je niet profiteert van de positieve effecten. Dit zal per persoon verschillen en dus ook per persoon bekeken moeten worden.

publish-icon Gepubliceerd - 23 sep 2021
Camille heeft ervaring met diverse behandelingen waaronder CGT, mindfulness en EMDR. Tijdens een CGT behandeling zal ze samen met jou je gedachten en gedrag onderzoeken. Door dit inzichtelijk te maken, helpt Camille het om te buigen naar realistische gedachten en positief gedrag.

iPractice biedt iedereen:

  • arrow-icon Vergoede zorg met beoordeling 9+
  • arrow-icon Direct hulp zonder lange wachttijden
  • arrow-icon Vrijblijvend gratis behandeladvies

Psychologen gespecialiseerd in cognitieve gedragstherapie

Sascha Arema

ipractice-psychologist-vivien_wilhelm

Vivien Wilhelm

Floor van Dun

monique zeinstra ipractice psycholoog

Monique Zeinstra

Liever hulp van een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met een van onze psychologen. Je kunt praten over gevoelens en symptomen. Daarnaast krijg je informatie over een geschikte behandeling die bij jou past.

Maak een afspraak