Exposure therapie

Wanneer je last hebt van angst of paniek kan blootstelling aan waar je bang voor bent ervoor zorgen dat je de angst beter kan verdragen. Dit is de essentie van exposure therapie. Lees meer over wat deze therapievorm inhoudt en de verschillende soorten en methoden die er bestaan.
Jacqueline Tolhoek
Laatst medisch gecontroleerd door:
Mariëlle van der Meer 19 februari 2026

Wat is Exposure Therapie?

Als je last hebt van angst of paniek kan het helpen om jezelf juist te confronteren met waar je bang voor bent. Op die manier leer je jezelf de angst beter te verdragen. Dit is de essentie van exposure therapie. Bij exposure therapie stel je jezelf, onder begeleiding van een psycholoog, bewust bloot aan dat waar je bang voor bent. Je leert dat je je angst kan verdragen, en dat je de situatie aankan.

Er zijn vier soort exposure therapie:

  1. Exposure in vivo. Je brengt jezelf daadwerkelijk in de situatie waar je bang voor bent.
  2. Imaginaire Exposure (IE). Onder begeleiding van een therapeut ga je in gedachten terug naar de situatie waarin je de angst voelt. Je concentreert je op het gevoel. Deze techniek wordt toegepast bij de behandeling van PTSS en wordt ook ingezet bij specifieke angsten.
  3. Imaginaire Rescripting (IR). Onder begeleiding ga je de traumatische gebeurtenis ‘herschrijven’ om zo een nieuwe, positievere uitkomst te creëren. De psycholoog helpt je bij het voelen van hoe je wilde reageren toen je in die situatie was. Je stelt je voor dat je ook daadwerkelijk had gereageerd als je had gewild. Op deze manier gaat het over dezelfde gebeurtenis, maar heb je in je hoofd de situatie een andere uitkomst gegeven. Imaginaire rescripting is effectief bij het behandelen van PTSS.
  4. Interoceptieve exposure. Bij deze vorm van exposure therapie stel je jezelf onder begeleiding bloot aan de sensaties in je lichaam die je voelt als je angstig bent of paniek voelt. Deze therapie wordt vooral gebruikt bij mensen die last hebben van paniekaanvallen. Wanneer de paniek is opgeroepen, word je begeleid om middels ademhaling je lichaam weer onder controle te krijgen. Je ervaart dan dat de situatie en de fysieke sensaties niet zo erg zijn als je dacht. Je voelt dat je het aankan.

Hoe Exposure Therapie helpt

Wanneer je last hebt van een angststoornis staat de angst je dagelijks functioneren in de weg. Veel mensen vinden het angstige gevoel niet prettig waardoor ze datgene waar ze bang voor zijn uit de weg gaan. Dat vermijdingsgedrag houdt de angst juist in stand. Op de korte termijn werkt het goed: je hoeft niet naar de plek toe die eng is voor je. Op de lange termijn kan het leiden tot eenzaamheid of sociaal isolement.

Iemand met pleinvrees gaat tijdens exposure therapie juist naar het plein. Diegene zal dit als angstig ervaren. Dit wordt een angstige associatie genoemd. Tegelijkertijd zal diegene merken dat er niets ergs gebeurt. Dat laatste is een nieuwe en positieve associatie, en daar gaat het om bij exposure therapie. Hoe meer nieuwe en positieve associaties je ervaart, hoe minder heftig je de oorspronkelijke angst ervaart. De angstige associatie verdwijnt niet volledig. Je merkt vooral dat de positieve associaties sterker worden. Dit merk je doordat het angstgevoel langzaam uitdooft. Naast het blootstellen aan je angst, leer je ook om moeilijke situaties of mensen niet te vermijden. Je leert om de angst aan te gaan.

Bijvoorbeeld

Je vindt het heel lastig om contact te maken met mensen. De exposure therapie bestaat dan uit naar een feestje gaan en mensen aan te spreken. In de oude situatie zou je bijvoorbeeld alcohol drinken om tot rust te komen. Met exposure therapie leer je dat je je daarvan bewust bent en geen alcohol drinkt. Wanneer je alsnog contact hebt gemaakt is dat een positieve ervaring waardoor het vertrouwen in jezelf toeneemt.

Wanneer is exposure therapie geschikt?

Exposure therapie is geschikt wanneer je ergens angst voor hebt én datgene vermijdt waar je bang voor bent. Je angst is zo groot dat het je dagelijks leven op een negatieve manier beïnvloedt. 

Wat vraagt Exposure Therapie van mij?
Exposure therapie kan spannend zijn, en dat is logisch want je gaat juist onder ogen komen waar je bang voor bent. Het is normaal om die gevoelens te ervaren. Bij exposure therapie is het belangrijk dat je bereid bent om die vermijding te gaan doorbreken, ondanks dat het spannend is. Wees open over wat je voelt en bespreek dit vooral met de therapeut zodat je het samen kan doen.

Meer informatie

Heb je vragen over wat een Exposure behandeling voor jou kan doen? Of twijfel je over wanneer je naar de psycholoog gaat?

Veelgestelde vragen

Tijdens de behandeling leer je ontspanningstechnieken om je angst te reguleren. Exposure therapie is spannend, maar zal altijd veilig en onder begeleiding van de therapeut gebeuren. De opbouw van de exposure wordt aangepast op jouw tempo zodat het behapbaar blijft.

Exposure gaat niet om perfect doen, maar om ervaring opdoen. Zelfs een “moeilijke” oefening levert leerwinst op.

Bij EMDR verwerk je een ingrijpende herinnering die nog steeds veel spanning oproept. Bij exposure leer je omgaan met angstgevoelens door de situatie die negatieve emoties oproepen niet te vermijden. Exposure kan ingezet worden in combinatie met EMDR.

Mariëlle van der Meer
GZ-Psycholoog
Mariëlle van der Meer
Mariëlle is GZ-psycholoog bij iPractice. Tijdens de behandeling gaat zij samen met jou onderzoeken welke factoren een rol spelen in de klachten die je nu ervaart.
Aanmelden bij iPractice
  • Vergoede zorg met beoordeling 9+
  • Direct hulp zonder lange wachttijden

Ervaringen van onze cliënten

29 januari 2024
“Bij de psycholoog voelde ik mij eindelijk begrepen en mocht ik gewoon mezelf zijn”.
Luc, 26 jaar, voelde zich op een gegeven moment enorm down en haalde nergens meer plezier uit. Hij had geen vertrouwen meer in de mensen om zich heen en alles kostte hem erg veel moeite. Gelukkig zocht hij hulp bij iPractice en kreeg hij de regie over zijn eigen gedachten terug.
Luc
8 januari 2024
“Ik kan dingen nu makkelijker loslaten en ik heb meer focus”.
Kim, 24 jaar, had al een tijd last van angst- en piekergedachten. Deze hadden invloed op haar dagelijks leven. De gedachten en angst namen haar over en maakten haar prikkelbaar. Via haar huisarts kwam zij in therapie bij iPractice.
Kim
18 oktober 2023
“Ik heb in de behandeling geleerd met meer compassie naar mezelf te kijken.”
Emma, 25 jaar, voelde zich tijdens haar afstuderen op sommige momenten volledig afgesloten van haar omgeving. Ze wist niet precies wat het was, waar het door kwam en hoe ze ervan af kon komen. In haar behandeling bij iPractice ontdekte ze dat het een paniekstoornis was.
Emma

Gerelateerde behandelingen

Cognitieve Gedragstherapie
Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een effectieve behandelmethode voor angststoornissen, trauma’s en depressies. Het is gebaseerd op de veronderstelling dat onze gedachten, emoties en gedragingen met elkaar verbonden zijn. Leer wat CGT is en hoe een mogelijke behandeling jou kan helpen bij jouw hulpvraag.
Imaginaire rescripting
Imaginaire rescripting (IR) is een effectieve methode in behandelingen van PTSS en trauma klachten. Met IR herschrijf je negatieve of traumatische herinneringen. Hier lees je hoe IR werkt.