Behandeling angststoornis

Is een angststoornis te behandelen?

Dat is het zeker. De meest gebruikte behandelmethode is cognitieve gedragstherapie (CGT), en er zijn meerdere behandelvormen mogelijk. In de behandeling zul je meer inzicht krijgen in de gedachten die jou angstig maken, de triggers van angst en hoe je daar anders mee om kunt gaan.

Hoe lang duurt een behandeling?

Een behandeling van een angststoornis duurt gemiddeld 7,5 maanden. De duur van een angststoornis verschilt per persoon en per type angststoornis. Het hangt er onder andere vanaf of je snel hulp zoekt en of het lukt om de oefeningen die bij de therapie horen uit te voeren. Als je tijdig hulp zoekt, zal het herstel sneller gaan.

Een aantal factoren beïnvloeden hoelang een behandeling duurt:

1. Omgevingsfactoren
   Een angststoornis duurt bijvoorbeeld langer wanneer je veel aan je hoofd hebt.
2. Persoonlijkheidsfactoren
   Emotionele stabiliteit en leeftijd hebben direct invloed op de duur van de behandeling.
3. Type angststoornis
   Verschillende soorten angststoornissen maken dat je anders reageert op de behandeling. Ernstigere gevallen kunnen langer duren om te behandelen.
   
4. Behandelingsmethode
   Verschillende behandelingsmethoden hebben elke verschillende tijdskaders.
5. Jouw inzet
   Natuurlijk is jouw proactieve bereidheid om aan de behandeling te werken en de inzet om veranderingen in levensstijl en denkpatronen aan te brengen een groot aandeel in de duur van jouw hersteltraject.
   

In sommige gevallen is een angststoornis chronisch. Om die reden leer je tijdens de behandeling signalen herkennen die duiden op terugkerende angstklachten om zo terugval te voorkomen.

Hoe wordt de diagnose vastgesteld?

Een diagnose van een angststoornis wordt gesteld op basis van een aantal criteria die zijn opgesteld in de handleiding van psychische stoornissen (DSM-5). De psycholoog of huisarts helpt te bepalen of jouw symptomen voldoen aan (een aantal) van deze criteria en bepaalt zo of er sprake is van een angststoornis en welke specifieke angststoornis dat is.

Welke behandelingen bestaan er?

Dit zijn de meest gebruikte behandelingen angststoornis klachten:

1. Cognitieve Gedragstherapie (CGT)

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een van de meest effectieve vormen van psychotherapie voor angststoornissen. Het helpt bij het identificeren en uitdagen van negatieve denkpatronen en gedragingen die de angst voeden. Je leert je anders te gedragen in situaties waar je angst van krijgt. Je ervaart op die manier zelf dat je de situatie niet hoeft te vermijden.

2. Exposure Therapie

Bij exposure therapie stel je jezelf, onder begeleiding van de psycholoog, bewust bloot aan datgene waarvoor je bang bent. Je ‘exposed’ jezelf aan de angst door jezelf in de situatie te verplaatsen wat de angst oproept. Deze therapievorm leert dat je je angst en de situatie verdragen kan.

3. Acceptance and Commitment Therapie (ACT)

ACT biedt je hulpmiddelen om beter met vervelende gedachten, moeilijke emoties en onaangename gewaarwordingen in je lichaam om te gaan. Je kijkt tijdens de behandeling naar wat je graag zou willen, maar wat je niet doet vanwege je angst. In plaats van het vechten tegen hindernissen of proberen gedachtes te veranderen, accepteer je dat ze er zijn.

Bij ACT leer je actief stappen te zetten in de richting van wat je wél wilt, namelijk weer leuke dingen doen ondanks aanwezige angstgevoelens.

4. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)

Met behulp van EMDR worden angstige gevoelens die geassocieerd zijn met heftige gebeurtenissen minder heftig gemaakt. Tijdens de EMDR behandeling wordt de herinnering aan de traumatische gebeurtenis opgeroepen, waarbij je tegelijkertijd wordt afgeleid.

Doordat je afgeleid wordt, blijft er minder hersencapaciteit over voor de tegelijkertijd opgeroepen herinnering. Je ervaart deze herinnering daardoor een keer met minder angstgevoelens. Een voorbeeld van afleiding is door handbewegingen van de psycholoog, een bewegend lampje of door middel van rekensommetjes. Onder de juiste therapeutische begeleiding zorgt dit ervoor dat de angstige associatie afneemt.

5. Mindfulness Therapie

Mindfulness leert je om met aandacht te voelen en op te merken wat er in je lichaam gebeurt. Door mindfulness te oefenen leer je dat je angstklachten puur een lichamelijke reactie zijn op iets waarvoor je bang bent. Een angst die eigenlijk ongegrond is, omdat er geen reëel gevaar dreigt.

Mindfulness oefeningen zoals ademhalingsoefeningen en bodyscans helpen je om op een bewuste en niet-oordelende manier in het moment aanwezig te zijn en gedachten en gevoelens te observeren zonder er direct op te reageren.

Onderzoek toont aan dat het aanleren en blijven toepassen van mindfulness een positief effect heeft op het verminderen van angstklachten.

Behandelingen per type angststoornis

Afhankelijk van het type angststoornis, wordt een andere bepaalde behandeling of combinatie van behandelingen ingezet. Kom meer te weten over de behandelingsopties per type angststoornis;

• Behandeling Agorafobie
• Behandeling Dwangstoornis
• Behandeling Faalangst
• Behandeling Paniekstoornis
• Behandeling Piekerstoornis
• Behandeling PTSS
• Behandeling Sociale Fobie
• Behandeling Ziekteangststoornis

Wat kun je zelf doen?

De onderstaande adviezen kunnen helpen om angst effectief te behandelen;

1. Levensstijlveranderingen
   Hanteer een gezonde levensstijl zoals regelmatige lichaamsbeweging, ontspanningstechnieken, een voedzaam dieet, voldoende slaap, en stress managementtechnieken.
2. Ondersteuning naasten
   Steun van familie, vrienden, en steungroepen kan helpen in het herstelproces. Laat jouw naasten en partner zich inlezen over hoe naasten om kunnen gaan met de angststoornis van hun partner.
3. Heb geduld en realistische verwachtingen
   Herstel van een angststoornis kan tijd kosten en is vaak een proces van vallen en opstaan.

Bij iPractice beoordelen we doorgaans de effectiviteit en tussentijdse voortgang van de behandeling. Op deze manier kunnen we beter anticiperen en zonodig de behandeling aanpassen waar nodig.

Hulp van een psycholoog bij een angststoornis

Bronnen

[1] Trimbos. ‘Angststoornis houdt langer aan dan depressie.’ (2020)