Home > Klachten > Eenzaamheid > Eenzaamheid: oorzaken & gevolgen

Eenzaamheid: oorzaken & gevolgen

Eenzaamheid is kent diverse oorzaken en gevolgen die verder gaan dan psychologisch leed. Dit artikel legt de verschillende oorzaken van eenzaamheid uit evenals de gevolgen voor zowel de geestelijke als lichamelijke gezondheid. Wanneer het gevoel van eenzaam zijn lang aanhoudt, kan dit leiden tot lichamelijke en mentale klachten.

Wat zijn mogelijke oorzaken van eenzaamheid?

Je eenzaam voelen ontstaat door een interne emotionele reactie op externe factoren, of je nu jong bent of volwassenen. De onderstaande factoren kunnen jouw eenzame gevoel geven.

  • Relaties
    Relaties die veranderen zijn een bekende oorzaak. Je hebt bijvoorbeeld te maken met een scheiding of een slechte relatie. Je voelt je alleen, zelfs als je iedere dag met iemand samen bent.
  • Omstandigheden
    Persoonlijke omstandigheden leiden tot gevoelens van eenzaamheid. Je hebt bijvoorbeeld te weinig geld om mee te doen met activiteiten of je bent net verhuisd en moet een nieuw sociaal netwerk opbouwen.
  • Persoonlijke situaties
    Je komt moeilijk mee met anderen, zelfs bij de mensen waar je vaak mee omgaat. Het leidt tot gevoelens van eenzaamheid, omdat je de aansluiting niet kunt vinden.
  • Sociale vaardigheden
    Het kan zijn dat je contact maken en contacten onderhouden lastig vindt en dat het angst oproept. Steeds bezig zijn met hoe je overkomt, maakt het lastig om naar de ander te luisteren. Sociale vaardigheden hebben niet alleen te maken met het karakter. Ook nare sociale contacten uit het verleden kunnen meespelen.
  • Negatief zelfbeeld
    Een negatief zelfbeeld betekent een vaste, negatieve overtuiging hebt over een eigen zelfbeeld. Vaak komt dit door ervaringen in het verleden. Dat komt terug in denkprocessen, het gevoel en in het gedrag. Minderwaardigheid en het hebben van weinig zelfvertrouwen zijn kenmerkend hierin. Ook worden vriendschappen minder snel aangegaan, omdat er angst is voor afwijzing. Dit leidt juist weer eenzame gevoelens en de vicieuze cirkel is rond.
  • Ziekte of beperking
    Door een chronische ziekte of een beperking is het lastig om contact te maken. Een avondje stappen, samen naar de sportclub, ontspannen in de sauna; het moet wel kunnen.
  • Ingrijpende levensgebeurtenissen
    Ingrijpende gebeurtenissen zoals het overlijden van iemand uit een direct omgeving, relatieproblemen of de scheiding van ouders kunnen je eenzaam laten voelen. Het vergroot de kans op het gevoel er alleen voor te staan, en dat anderen geen begrip tonen. Dit beïnvloedt de mentale gezondheid, zeker als de situatie lang duurt.
  • Social media
    Social media helpt om contacten te onderhouden en mensen te leren kennen. Maar die contacten zijn vaak vluchtig en sociale media maken ook onzeker en onrustig. Vooral de kwaliteit van het contact is dus belangrijk. 

 

Wat zijn gevolgen van eenzaamheid?

Eenzaamheid heeft vaak een grote impact op je mentale en fysieke gezondheid. Factoren die direct van invloed zijn op je dagelijkse leven zijn;

  • Weinig of minder sociale contacten
    Je ervaart eenzaamheid als je weinig tot geen sociale contacten hebt, ook wel sociale eenzaamheid genoemd. Je trekt je terug, doet minder mee en voelt je daardoor vaker en langer alleen.
  • Lagere kwaliteit van het leven en minder geluk
    Door eenzaamheid ervaar je niet of nauwelijks geluk. Je ervaart leegte en negatieve gevoelens, die invloed hebben op jouw kwaliteit van leven. Je bent een sociaal wezen, die anderen om zich heen nodig heeft. Werk aan een oplossing voor jouw eenzaamheid om de kwaliteit van leven weer te verbeteren.
  • Slechtere fysieke gezondheid
    Gevoel van eenzaam zijn tast je gezondheid aan. Je immuunsysteem wordt ontregeld en slaapproblemen komen vaker voor. Dit maakt je minder weerbaar. Het vergroot ook mogelijke het risico op hartziekten.
  • Hogere kans op psychische klachten
    Volgens onderzoek uit 2019 blijken volwassen die zich eenzaam voelen wel een groter risico te hebben om een ernstige stemming stoornis of angststoornis te ontwikkelen dan niet-eenzame volwassenen. Dit geldt evengoed voor jongeren en jongvolwassenen. Eenzaamheid kan leiden tot depressie onder jongeren.
  • Verminderd gevoel van eigenwaarde. Je gaat je in extreme mate waardeloos en onbelangrijk voelen. Dit kan leiden tot een verminderd gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen.

Specifieke risico’s voor eenzame jongeren

  • Verslavingen.
    Jongeren zitten in een fase waarin ze gemiddeld vaker experimenteren en nieuwe dingen proberen, waaronder verslavende middelen zoals alcohol of drugs. Bij eenzaamheid zijn deze middelen vaak een manier om tijdelijk de gevoelens te dempen.
  • Verhoogd risico op zelfmoord.
    Bij sommige gevallen kan eenzaamheid ook het risico vergroten op zelfmoordgedachten en -gedrag bij jongeren. Is dit het geval? Bel direct gratis naar 113 of 0800-0113

 

Meer informatie

Er zijn allerlei manieren om te leren omgaan met gevoelens van eenzaamheid. Dat begint bij het dat eenzaamheid iets is dat iemand vóelt. Dat betekent dus niet gelijk dat iemand eenzaam is. Je kunt namelijk iets voelen zonder dat het meteen ook waar is. Het mooie is dat iedereen zelf invloed kan uitoefenen op zijn of haar eigen gevoel. 

Blijf je gevoelens van eenzaamheid ervaren? Praat erover met je huisarts of een psycholoog. Ook als je nog op school zit of student bent en je je eenzaam voelt. 

  • phone-icon

    Heb je de tips om eenzaamheid tegen te gaan geprobeerd en kom je er zelf niet uit? Neem contact op of bel vrijblijvend 085-1308900 en we luisteren naar jouw verhaal.

  • arrow-icon

    Let op: de kosten van de behandeling van eenzaamheid wordt niet vergoed door zorgverzekeraars. Zie ook kosten psycholoog. Wanneer er onderliggende oorzaken volgens de DSM-5 worden vastgesteld, wordt de behandeling mogelijk wel vergoed. We kijken graag met je mee naar de mogelijkheden. We wijzen je ook op de mogelijkheden die OpenUp biedt om je te helpen bij gevoelens van eenzaamheid.

Veelgestelde vragen

Hoe erg is eenzaamheid?

Eenzaamheid is een naar gevoel en heeft een negatief effect op je gezondheid. Wees lief voor jezelf. Als je last hebt van eenzame gevoelens kan je hulp zoeken om weer meer verbinding te gaan ervaren.

Is eenzaamheid ongezond?

Mensen die zich eenzaam voelen hebben een verhoogd risico op een depressie, maar ook op lichamelijke ziektes zoals hart-en vaatziekten. Vaak gaat eenzaamheid ook gepaard met ongezond gedrag, zoals minder bewegen en ongezond eten.

Kan je overlijden aan eenzaamheid?

Je kunt niet overlijden aan eenzaamheid. Wel hebben mensen met eenzame gevoelens een verhoogd risico op verschillende ziektes.

publish-icon Gepubliceerd - 19 apr 2021
Wanneer het gevoel van eenzaamheid lang aanhoudt, kan dit leiden tot klachten. Delen is de eerste stap naar herstel.
simone das dores ipractice psycholoog
Klinisch Psycholoog Simone das Dores

iPractice biedt iedereen:

  • arrow-icon Vergoede zorg met beoordeling 9+
  • arrow-icon Direct hulp zonder lange wachttijden
  • arrow-icon Vrijblijvend gratis behandeladvies

Psychologen gespecialiseerd in eenzaamheid

kim-walma-psycholoog-ipractice

Kim Walma

Anouk-Jongert-psycholoog-ipractice

Anouk Jongert

julia_starreveld_psychologist_ipractice

Julia Starreveld

lydia-briet-pyscholoog-ipractice

Lydia Briët