iPractice biedt iedereen:

Overspannen op werk

Auteur : Irene Bakker

Laatst geüpdatet: 9 november 2021
Overspannen zijn, betekent dat je te lang te veel stress ervaart, waardoor het niet meer goed lukt om die stress weer omlaag te krijgen. Overspannen word je niet zomaar: vaak spelen er verschillende oorzaken mee. Je werk bijvoorbeeld, en hoe je ooit geleerd hebt om met de verantwoordelijkheden op werk om te gaan. Overspannen zijn op werk is lastig, omdat het niet zo makkelijk is om aan te geven dat het eigenlijk niet meer gaat. Ben jij overspannen op je werk? In dit artikel lees je hoe je dat aankaart én hoe je er vervolgens het beste mee omgaat.

In dit artikel:

iPractice biedt iedereen:


Overspannen op werk: verschillende oorzaken

Hoge verwachtingen van jezelf en van anderen

Wanneer je overspannen raakt, dan is er al een tijdje geen balans meer tussen momenten waarop je stress ervaart en momenten waarop je ontspant. Een dergelijke disbalans ontstaat doordat er op meerdere vlakken in je leven een tijd te veel van je gevraagd wordt. In je privé-situatie komt dat bijvoorbeeld door mantelzorg, of een scheiding. En op je werk speelt werkdruk een rol. Wat altijd ook invloed heeft, is de manier waarop je geleerd hebt om met bepaalde verantwoordelijkheden om te gaan. Vind je van jezelf dat je op je werk geen fouten mag maken? Of leg je je professionele lat eigenlijk altijd iets te hoog? Dan leidt dat perfectionisme tot een grotere kans op overspannenheid op werk. De volgende 5 oorzaken komen het meest voor bij overspannenheid op werk:

  1. Hoge verwachtingen
    Legt je baas of manager meer taken bij je neer dan je afkrijgt? Of vind je zelf dat er altijd meer af moet op een dag dan realistisch is? Dan heb je te maken met een te hoge werkdruk. Dit veroorzaakt veel stress én het voelt alsof je steeds onvoldoende presteert, waardoor je motivatie afneemt.
  2. Prestatiedruk
    Kan ik fouten maken? Doe ik het net zo goed als mijn collega? Ben ik wel onderscheidend genoeg om mogen blijven? Onder invloed van prestatiedruk neemt je zelfvertrouwen af en neemt de twijfel in jezelf toe. Dit veroorzaakt spanning.
  3. Ontslag
    Ongewild afscheid nemen van je baan zorgt voor ingewikkelde emoties. Je voelt angst (Kom ik wel aan inkomen? En aan een nieuwe baan?) en je voelt je afgewezen. Schaamte en boosheid komen veel voor na een ontslag. Al die emoties zorgen voor stress.
  4. Een arbeidsconflict
    Een meningsverschil komt vaak voor op de werkvloer. Maar als zo’n meningsverschil eindeloos voortduurt, en in omvang toeneemt doordat andere mensen zich ermee bemoeien of een kant kiezen, dan wordt een arbeidsconflict een grote bron van spanning.
  5. Een nieuwe functie of baan
    Wanneer je precies weet wat je moet doen en alles loopt, dan voel je je op je best. Maar door een verandering binnen de organisatie, of door een nieuwe baan, kom je in een situatie waarin je níet precies weet wat je te doen staat. Sluit je nieuwe functie ook nog eens onvoldoende aan bij je capaciteiten of ambities, dan legt dit ook een kiem voor stressgevoelens.


Zo merk je dat je overspannen bent op werk

Soms duurt het even voordat je bepaalde lichamelijke en geestelijke klachten in verband brengt met overspannenheid op werk. Denk je dat je overspannen bent of wordt? Bekijk of je enkele van de volgende symptomen herkent:

  • Lichamelijk
    Je slaapt slecht, waardoor je je tijdens je werkdag uitgeput voelt. Je voelt je op de werkvloer opgejaagd, en alle geluiden en bewegingen komen harder binnen. Je ervaart druk op je borst, hebt een verhoogde spierspanning en een versnelde ademhaling, die kan leiden tot hyperventilatie.]
  • Emotioneel
    Je voelt snel irritatie en angst. Als een collega kritiek heeft of kortaf is, kun je wel huilen. Je vindt het lastiger om met je emoties om te gaan en het lukt je minder goed om je te beheersen. Het voelt alsof je het werk niet meer kan bolwerken, maar je overziet ook niet hoe je dit moet veranderen.
  • Cognitief
    Concentreren gaat steeds lastiger en ook je geheugen werkt niet goed meer. Je vindt het moeilijk om overzicht te houden en piekert veel over mogelijke oplossingen.


Herstellen van overspanning

Toegeven dat het niet zo goed met je gaat, is altijd moeilijk. En al helemaal als dat je dat moet toegeven aan een baas of aan collega’s. Toch is het belangrijk om aan te geven dat je je overspannen voelt. Want hoe eerder je je overspannenheid aankaart, hoe minder tijd er nodig is om te herstellen. Zo pak je dat aan:

  • Plan het gesprek
    Misschien moet je een drempel over, maar kaart op tijd bij je leidinggevende aan dat je klachten hebt. Vooral als je merkt dat je klachten in korte tijd een stuk erger zijn geworden. Het is dan belangrijk om acuut aan de rem te trekken. Want hoe eerder je met je herstel aan de slag gaat, hoe sneller je weer de oude bent.
  • Zorg voor rust
    Heb je aangegeven dat je je overspannen voelt? Creëer dan samen met je leidinggevende een werksituatie die past bij wat je op dat moment aankan. Dat betekent bijvoorbeeld dat je een werkplek kiest met minder externe prikkels, dat je andere taken oppakt en vaker een pauze neemt. Onderzoek ook samen wat ervoor gezorgd heeft dat je overspannen bent geraakt. Ligt het aan de inhoud of aan de hoeveelheid van het werk? Zijn er andere factoren die meespelen? En hoe verander je die? Soms is het nodig om je ziek te melden, en even helemaal niet te werken. Een bedrijfsarts denkt dan met je mee over je herstel en over de terugkeer naar de werkvloer.
  • Blijf praten
    Overspannenheid is niets om je voor te schamen. Ben je gevoelig voor stress en stel je hoge eisen aan jezelf? Dan is het goed om te blijven praten met iemand die je door lastige momenten coacht. Hiervoor zijn verschillende (online) psychologieplatforms beschikbaar die veel expertise hebben op het gebied van werkstress en die laagdrempelig te bereiken zijn, zoals o.a. OpenUp.

Overspannenheid komt vaak voor. Het ontstaat door een combinatie van oorzaken, die zowel in de privé- als werksfeer liggen. Perfectionisme speelt ook een rol, bij het ontwikkelen van overspannen gevoelens. Het is niet altijd makkelijk om aan te kaarten dat je je overspannen voelt, vooral op je werk. Toch is het belangrijk om tijdig aan te kaarten dat je je niet goed voelt, zodat je ook snel weer herstelt.

Heb jij last van overspannenheid op werk en wil je hulp van een psycholoog om je klachten te verminderen? Bel ons dan via 085 1308900.

Auteur : Irene Bakker

GZ-Psycholoog

“Werkstress ervaren we allemaal wel eens. Echter, wanneer stress langer aanhoudt en je klachten opmerkt, kan het zijn dat er sprake is van overspannenheid.“

Psychologen gespecialiseerd in overspannenheid

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Mirte Verkuijlen

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Irene Bakker

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Camille Kooijman

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Mariëlle van der Meer

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.