iPractice biedt iedereen:

Rouw: wat is het, hoe uit het zich en tips

Auteur : Niki Toonen

Rouw kent veel verschillende oorzaken, en kan behoorlijk pittig zijn. Hoewel een rouwproces voor iedereen anders is, zijn er wel een paar duidelijke fases te herkennen. Hoe merk je dat je aan het rouwen bent? En hoe ga je er mee om? Lees alles over rouw én de adviezen van psychologen.

 

In dit artikel:

 

iPractice biedt iedereen:

 

Wat is rouw?

Rouwen is het verwerken van een groot verlies. Een ingrijpend en langdurig proces dat veel met je doet. Wanneer een dierbare komt te overlijden, dan rouw je. Maar dit is niet de enige situatie waarbij je kunt rouwen. Je kunt ook rouwen als je:

  • Door ziekte je gezondheid verliest
  • Gaat scheiden of uit elkaar gaat en je partner verliest
  • Je baan kwijtraakt of je bedrijf failliet gaat
  • De hoop op het krijgen van een kind verliest of een miskraam ervaart
  • Je huisdier overlijdt

Er is gelukkig geen goede of slechte manier van rouwen. Iedereen verwerkt rouw en verlies op haar of zijn eigen manier. Ben je boos, verdrietig of ervaar je een combinatie van verschillende emoties? Het is heel normaal om deze gevoelens te voelen. Maar soms kom je ergens in je rouwproces vast te zitten.

 

Rouwproces

Verlies – in alle mogelijke vormen – leidt tot verschillende pijnlijke gevoelens zoals boosheid, verdriet, verlangen, opluchting, verdoving en jaloezie. Soms leidt het ook tot klachten zoals piekeren over je verleden, schuldgevoelens en concentratieverlies.

Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de verschillende stadia van rouw en het verwerkingsproces ervan. Zo zijn er hele nauwgezette opvattingen over de duur van zo’n proces en de fasen die je moet doorlopen om ‘goed’ te rouwen. Besef: ieder verlies én het verwerkingsproces daarvan is uniek. De ‘standaard’ voor rouw bestaat dus niet. Soms duurt rouw zelfs een leven lang. Toch helpen de volgende activiteiten bij het dragelijk maken van rouw:

 

Vier fasen van rouw – Prof. Dr. Manu Keirse 

  1. Onder ogen zien van de werkelijkheid van je verlies
  2. Ervaren van de pijn van je verlies
  3. Aanpassen aan je omgeving zonder het verlies
  4. Opnieuw leren houden van alles om je heen en je verlies een plek geven

Deze fasen kunnen in willekeurige volgorde aan bod komen, of misschien zelfs wel tegelijkertijd. Het is mogelijk dat je hard werkt aan het opnieuw leren houden van alles om je heen in fase 4 en tegelijkertijd tegen fase 3 aanloopt. Dat is heel normaal.

 

Fysieke symptomen van rouw

Het effect van rouw op je fysieke gestel en gedrag is bij iedereen anders. Het belangrijkste symptoom is het vermijden van het denken aan, voelen van of dingen doen die geassocieerd worden met het verlies. Ook klachten als hartkloppingen, hoofdpijn en enorme vermoeidheid of juist extreme energie (overcompensatie) komen voor.

In de DSM-5* zijn symptomen vastgesteld onder de naam ‘Persisterende Complexe Rouwstoornis (PCRS). Er zijn kernsymptomen en aanvullende symptomen:

 

Kernsymptomen (minimaal één symptoom ervaren)

  • Kwellend verlangen naar verloren dierbare
  • Emotionele pijngevoelens
  • Heel erg bezig zijn met het verlies (preoccupatie)
  • Heel erg bezig zijn met de gebeurtenissen die tot het verlies hebben geleid

 

Aanvullende symptomen (minimaal 6 symptomen ervaren)

  • Acceptatie is moeilijk
  • Gevoel van ongeloof of verdoofdheid
  • Moeite met het ophalen van mooie en positieve herinneringen aan het verloren of de overledene
  • Verbitterdheid of woede en boosheid
  • Jezelf het verlies kwalijk nemen
  • Het vermijden van herinneringen aan je verlies of de wens om zelf te sterven zodat je weer bij de overledene kunt zijn
  • Vertrouwensproblemen
  • Je alleen of onthecht van anderen voelen
  • Het gevoel dat het leven leeg en betekenisloos is sinds het verlies
  • Je weet niet goed meer wat jouw rol in het leven is of je bent (een deel van) je identiteit kwijtgeraakt met het verlies
  • Je hebt moeite met het opbrengen van enthousiasme voor of interesse in activiteiten

*DSM-5 is een diagnostisch en statistisch handboek dat door psychologen en psychiaters wordt gebruikt als classificatiesysteem. Voor zorgverzekeraars is dit belangrijk om te kunnen bepalen of behandelingen wel of niet vergoed kunnen worden uit je (aanvullende) zorgverzekering.

 

Het effect van rouw op je gedachten

Als je door een rouwproces gaat, dienen zich veel verschillende gedachten en gevoelens aan. Hieronder vind je een paar voorbeelden die je misschien wel herkent:

  • Ongeloof: ik kan het mij niet voorstellen dat het echt zo is
  • Opgelucht: ik ben blij dat na lange ziekte en/of strijd het nu eindelijk klaar is
  • Spijt: heb ik wel genoeg gedaan en betekend voor de overledene
  • Pijn: er is nog oud zeer dat ik niet heb kunnen uitpraten
  • Onzeker: ik mag niet meer genieten en mijn gewone leven oppakken omdat ik moet rouwen en verdrietig moet zijn
  • Depressief: het leven is betekenisloos en heeft geen zin meer voor mij
  • Schuld: had ik maar afgeraden om te …

Ook is het heel normaal om herbelevingen of flashbacks te ervaren. Bijvoorbeeld door een ziekbed of een traumatische confrontatie met een ongeval.

 

Wat doet rouw met je gevoel?

De invloed van rouw op je gevoel uit zich op verschillende manieren. Je voelt je somber en verdrietig, boos of misschien opgelucht. Je kunt je schuldig voelen of eenzaamheid ervaren.

 

7 tips voor rouwverwerking

Verlies is er plotseling, of je leeft ernaar toe. Het veroorzaakt boosheid, verdriet of misschien opluchting. Hoe dan ook: rouwen kost tijd. Gun jezelf die tijd en geef jezelf de ruimte voor het verwerken van jouw verdriet. Leg jezelf vooral geen tijdsdruk op dat het binnen een bepaalde periode ‘voorbij’ moet zijn. Deze 7 tips helpen hierbij:

  1. Blijf praten
    Dat kan met je partner, een goede vriend of vriendin, een nabestaande of een professional. Laat het toe dat mensen voor je zorgen.
  2. Vind een manier om je emoties te uiten
    Iedereen verwerkt emoties anders. Voor de een is dat praten en voor de ander juist schrijven. Ook kan het bekijken van foto’s, iets creatiefs doen zoals schilderen, de natuur opzoeken of huilen helpen.
  3. Zorg goed voor jezelf
    Pak je rust, ga op ‘normale’ tijden slapen en zet een wekker ‘s ochtends. Blijf goed eten en verdoof je emoties niet met drugs of alcohol.
  4. Neem geen belangrijke beslissingen in een periode van rouw
  5. Zoek ontspanning op
    Doe dingen die je leuk vindt. Ga de deur uit, spreek met vrienden af en blijf niet in je eentje op de bank zitten.
  6. Ga sporten
    Sporten is niet alleen gezond, het helpt je ook om je hoofd even ‘uit’ te zetten. Blijf dus bewegen. Rustig wandelen in het bos of een stuk fietsen is ook goed.
  7. Zoek professionele hulp
    Merk je dat deze tips niet voldoende effect hebben of heb je het gevoel dat je sombere gevoelens erger worden?

 

Hulp bij rouwen

Rouw is de achterkant van de liefde. Het is de prijs die je betaalt voor het houden van iets of iemand. Een psycholoog kan helpen met het normaliseren van emoties en gedachten. Vermijd je alle pijn en emoties? Weet dan dat het opzoeken hiervan je juist opluchting kan geven en dat dit helpt bij het rouwproces. Wil jij hulp bij het verwerken van jouw rouw? Maak dan een afspraak met een van onze psychologen. Zij bieden verschillende therapieën aan die jou helpen bij het verwerken van je verlies.

Heb je vragen over rouw en hoe je dit kunt behandelen? Bel ons dan via 020 214 3004.

 

Auteur : Niki Toonen

Psycholoog

“Rouw is een persoonlijk proces, iedereen verwerkt verlies op zijn/haar eigen manier.“

Psychologen gespecialiseerd in rouw

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Bregje Brenninkmeijer

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Niki Toonen

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.