iPractice biedt iedereen:

Ik heb slaapproblemen

Auteur : Jesper Vieveen

Gecontroleerd door psycholoog : Carlos Hoogenboom

Iedereen heeft wel eens een slapeloze nacht. Urenlang staar je naar het plafond en val je maar niet slaap. Af en toe een nachtje wakker liggen is helemaal niet zo erg, maar als slaapklachten aanblijven dan kan er sprake zijn van een slaapstoornis. Wanneer spreek je over een slaapprobleem? En welke slaapstoornissen zijn er?

 

Direct naar:

  1. Heb ik een slaapprobleem?
  2. Oorzaken
  3. Slaapstoornissen
  4. Hulp bij slaapstoornis
  5. Meer informatie

 

iPractice biedt iedereen:

Wanneer heb je een slaapprobleem?

Je hebt niet meteen een slaapprobleem als je toevallig twee nachten slecht geslapen hebt. Je spreekt pas van een slaapprobleem wanneer je structureel last hebt van slapeloosheid en dit ook je dagelijkse leven negatief beïnvloedt. [1]

Niet iedereen heeft last van dezelfde slaapklachten. Wellicht lig jij wel uren naar het plafond te staren en val je niet in slaap. Een ander persoon valt overdag plotseling op willekeurige tijden in slaap. Beiden verstoren de slaapkwaliteit op een andere manier.

Als klachten aanblijven en terugkomen, is er mogelijk sprake van een slaapstoornis.

 

Feiten over Nederland en slaapproblemen

  • In 2017 had ongeveer 1 op de 5 Nederlanders van 25 jaar en ouder last van slaapproblemen. [2]
  • In 2018 ging het om 25% van de Nederlandse bevolking [2].
  • Slapeloosheid door problemen met slapen komt ongeveer 1,5 keer meer voor bij vrouwen dan bij mannen [3].

 

Hoe ontstaan slaapproblemen?

Een slaapstoornis is meestal de aanstichter van je slaapprobleem, zeker wanneer je klachten blijven. Maar problemen met slaap kan ook ontstaan door psychologische klachten, of pijn.

  • Slaapproblemen door psychische klachten zijn bijvoorbeeld depressie, stress, piekeren of een angststoornis.
  • Slaapproblemen door lichamelijke klachten zijn bijvoorbeeld pijn of jeuk.

 

Slaapstoornissen & kenmerken

Bij aanhoudende slaapklachten kan het goed zijn dat je last hebt van een slaapstoornis. De kenmerken verschillen per slaapstoornis. Je slaapt bijvoorbeeld te veel, of te weinig. Een slaapstoornis kan ook tot uiting komen terwijl je slaapt. Je wordt bijvoorbeeld plotseling zwetend en angstig wakker.

Slaapstoornissen zijn onder te verdelen in 2 algemene categorieën.

  1. De hoeveelheid slaap die je krijgt. Dit zijn slaap stoornissen die tot uiting komen in de verandering van slaapbehoefte, slaapduur en slaapritme.
  2. Kwaliteit van je slaap. Dit zijn slaapstoornissen die tot uiting komen als je slaapt en jouw slaapfases of slaapfuncties verstoren.

 

De hoeveelheid slaap

In deze categorie vallen slaapstoornissen die jouw slaapbehoefte, slaapduur of slaapritme beïnvloeden. De meest voorkomende vijf soorten;

 

  • Insomnie. Insomnie, ook wel insomnia genoemd, is de medische naamgeving voor slapeloosheid. Slapeloosheid is als je niet in slaap valt, niet goed kunt doorslapen of simpelweg niet kunt slapen. Het is de meest voorkomende slaapstoornis in Nederland.
  • Hypersomnie. Bij hypersomnie, ook wel hypersomnia genoemd, slaap je overmatig. ’s Nachts slaap je veel, maar ook overdag ben je slaperig en heb je veel moeite met wakker blijven.
  • Circadiane ritme slaapstoornis. Bij deze stoornis is het circadiaanse slaapritme verstoord is. Het circadiaans ritme kan je beschouwen als jouw interne, biologische klok. De biologische klok vertelt je wat jou slaperig maakt of waar je juist wakker en alert van wordt. Bij een verstoord circadiaanse ritme is jouw slaapritme verschoven of verstoord. Denk bijvoorbeeld aan een jetlag na een reis. Bij een circadiane ritme slaapstoornis is jouw slaapritme verstoord of verschoven, alleen zonder dat daar een andere tijdszone aan te pas komt!
  • Vertraagde Slaapfasesyndroom (DSPS). Bij DSPS is het slaap-waakritme verschoven naar minimaal twee uur later dan normaal het geval is.
  • Narcolepsie. Bij narcolepsie val je plotseling in slaap of je spieren verslappen. Dit wordt vaak veroorzaakt door onverwachte emoties, bijvoorbeeld als je schrikt. Narcolepsie is gelukkig zeldzaam en met medicatie en de juiste leefstijl goed onder controle te houden.

 

Kwaliteit van je slaap

In deze categorie onderscheiden we drie soorten slaapstoornissen; slaap gerelateerde ademhalingsstoornissen, slaap gerelateerde bewegingsstoornissen en parasomnieën.

 

Ademhalingsstoornissen

Hieronder vallen slaapstoornissen met een verstoorde ademhaling tijdens de slaap. Ademen is vanzelfsprekend essentieel en tevens een automatisch proces wat jij niet onder controle hebt tijdens je slaap. De meestvoorkomende stoornis in deze categorie is slaap apneu.

Slaapapneu
    • Bij slaapapneu kan tijdens je slaap plotseling je ademhaling stoppen voor 10 seconden of langer. Dit gebeurt omdat je hersenen tijdelijk geen zuurstof ontvangen. Je hersenen sturen een signaal aan je lichaam om wakker te worden.
    • Ook kun je overdag zomaar in slaap vallen.
    • Vaak snurk je hard.
    • Je komt niet in een diepe slaap terecht. Dit maakt je overdag vaak weer moe en zorgt dat je niet goed bent uitgerust.

 

Slaap gerelateerde bewegingsstoornissen

In deze categorie valleen stoornissen waarbij je ongecontroleerde bewegingen laat zien of lichamelijke ongemakken ervaart tijdens je slaap. In veel gevallen zijn de bewegingen niet heftig genoeg om er wakker van te worden. Meest gangbare stoornissen zijn:

  • Onrustige benen (RLS). Ook wel Restless Leg Syndrome (RLS) genoemd. Je hebt continu het gevoel dat je je benen (of andere lichaamsdelen) moet bewegen waardoor het heel lastig is om in- en door te slapen.  
  • Periodic Limb Movement Disorder (PLMD): Bij periodic limb movement disorder maken je benen heftige, schokkende bewegingen terwijl je slaapt. 
  • Tandenknarsen.

 

Parasomnieen

Parasomnie is de verzamelnaam van klachten en verschijnselen van ongewenst gedrag tijdens je slaap. Denk aan:

  • Slaapwandelen. Je lichaam maakt automatische bewegingen terwijl je hersenen nog slapen.
  • Nachtmerries. Verstorende dromen die schokkende en soms zelfs vreselijke beelden, emoties en gevoelens teweegbrengen, zowel tijdens de slaap als na het wakker worden. 
  • Slaapdronken. Je bent bewust maar omdat je lichaam en hersenen nog half slapen heb je geen controle over je gedachtes of bewegingen. Dit leidt ertoe dat je vreemde dingen kan doen en je ‘lomp’ of ‘dronken’ overkomt, soms zelfs agressief, bij het wakker worden.
  • Slaapparalyses. Het lichaam slaapt nog, maar de hersenen zijn al wakker. Dit maakt dat je je niet kan bewegen.
  • Hypoagnone hallicunaties. Er ontstaan hallucinaties omdat de controle verdwijnt in het verwerken van prikkels. Je lichamelijke en mentale functies sluiten af en er kunnen hallucinaties ontstaan.
  • Pavor nocturnus. Ook wel ‘Nacht terreur’ of ‘nachtangst genoemd. Je schrikt ‘s nachts wakker in een angstaanval zonder specifieke aanleiding.
  • Eetaanvallen. We onderscheiden 2 soorten. In beide gevallen word je tijdens je slaap meerdere malen wakker met onstilbare honger. Alleen na iets te hebben gegeten, val je meestal weer in slaap.
    • Het ‘Night Eating Syndrom’ of nachtelijke eetbuienstoornis (NES)
    • ‘Sleep Related Eating Disorders’ of slaapgerelateerde eetstoornissen (SRED)

Je hoeft niet per se één soort slaapstoornis te hebben. Je slaapklachten kunnen ontstaan door een of meerdere onderliggende factoren.

Twijfel je of jouw klachten komen door ‘gewone’ slaapproblemen of dat er toch sprake is van een of meerdere slaapstoornissen?

 

Hulp bij slaapstoornis

  • Blijf je klachten ervaren? Behandeling van je slaapprobleem is dan een optie. Cognitieve Gedragstherapie (CGT) wordt regelmatig ingezet om te ontdekken of je gedachten hebt die jouw slaappatroon verstoren.
  • Wil je hulp? Een psycholoog helpt je ontdekken of je een slaapstoornis hebt en welke behandeling voor jouw probleem passend is. Spreek vrijblijvend een psycholoog via 085-0294610

 

Meer over slaapproblemen

  • Kom meer te weten over slapeloosheid en wat een slecht slaapritme met je doet. 
  • Herken je een van de slaapproblemen of slaapstoornissen en blijf je een slechte nachtrust hebben? De adviezen om je slaapkwaliteit te verbeteren bieden mogelijk een uitkomst.
  • Heb je overige vragen over slaapproblemen? Bel ons dan vrijblijvend via 085-0294610.

 

Bronnen

[1] Van Dongen, H., Rogers, N. L., & Dinges, D. F. (2003). Sleep debt: Theoretical and empirical issues. Sleep and Biological Rhythms, 1(1), 5-13.

[2] https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/34/arbeidsongeschikten-melden-vaakst-slaapproblemen 

[3] Suh, S., Cho, N., & Zhang, J. (2018). Sex differences in insomnia: from epidemiology and etiology to intervention. Current psychiatry reports, 20(9), 1-12.

 

GZ-Psycholoog : Carlos Hoogenboom

“Bijna een kwart van de Nederlanders heeft te maken met slaapproblemen.“

Psychologen met ervaring in het behandelen van slaapproblemen

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Keri Mans

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Irene Bakker

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Janneke van der Steen

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Mirte Verkuijlen

Wat cliënten zeggen over hun behandeling voor slaap problemen bij iPractice

"Ik heb uitstekende begeleiding en zorg ontvangen. Ik voelde aan dat iPractice iets voor mij kon zijn, en dit bleek volkomen waar te zijn. Het systeem met twee behandelaars had ik nooit eerder gehoord, maar de twee elementen van de behandeling vulden elkaar goed aan. De verdiepende gesprekken met mijn 1e behandelaar waren constructief, maar het gesprek vloeide altijd op een manier waar ik zelfs van kon genieten. Ik voelde me veilig, serieus genomen en kreeg erkenning. Het contact met de 2e behandelaar was altijd een fijne herinnering om bezig te blijven met mijn traject, en gaven me het gevoel dat ik vooruit kwam. Na drie maanden kon ik zelf weer verder, maar stiekem mis ik het proces!"

Waardering: 10 | 4 sep 2020

"Ze luisteren naar je en proberen je te helpen om je doel te halen. Wat ook fijn is is dat je twee psychologen krijgt. Eén psycholoog voor de sessies voor de therapie en één psycholoog die je helpt via een online platform. Dat is heel handig aangezien je om de twee weken therapie krijgt. Dan heb je houvast aan de andere psycholoog!"

Waardering: 7.8 | 14 sep 2020

"Professionele hulp met passende persoonlijke insteek. Erg effectieve behandeling met zeer prettige behandelaars. Mede door de verbinding online ernaast kon er adequaat gehandeld worden wanneer nodig. Online was ook fijn voor extra informatie vragen, gewoon mijn verhaal kwijt of oefeningen. Ik heb mijn behandeling als zeer prettig en waardevol ervaren, veel geleerd en gesteund gevoeld. IPractace is zeker een aanrader!"

Waardering: 9.7 | 20 mrt 2020

Bekijk meer waarderingen van onze cliënten - ZorgkaartNederland

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.