iPractice biedt iedereen:

Slaapproblemen, wat zijn het en wat kun je er aan doen?

Auteur : Carlos Hoogenboom

Iedereen maakt het wel eens mee: urenlang naar het het plafond staren in de hoop dat je eindelijk de slaap kunt vatten. Af en toe een nachtje wakker liggen is niet zo erg, maar langdurig slecht slapen leidt tot minder energie, lagere concentratie en stemming- en concentratieproblemen. Ook heb je meer kans op het krijgen van een depressie of overgewicht. Aan de slag met jouw slaap? Lees alles over slaapproblemen én de adviezen van psychologen.

In dit artikel:

iPractice biedt iedereen:

De functies van slaap

Voldoende nachtrust en een gezond slaapritme zijn belangrijk voor je lichaam. Zowel fysiek als mentaal heeft je lichaam slaap nodig om te herstellen. Alles wat je meemaakt op een dag wordt zo verwerkt en alle spieren die inspanning hebben geleverd komen bij. Ook worden tijdens je slaap nieuwe cellen en afweerstoffen aangemaakt. Slaap heeft drie functies: 

  1. Fysiek herstel: spieren die inspanning hebben geleverd
  2. Cognitief herstel: informatieverwerking, geheugen en concentratie
  3. Emotionele batterij opladen: stemming, prikkelbaarheid

Normaal slaapritme

Er zijn een aantal randvoorwaarden voor een ‘normaal slaapritme’. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat je altijd rond dezelfde tijd naar bed gaat en weer opstaat. Het kan echt geen kwaad als je eens een nachtje hebt doorgehaald. Of een avond ‘plafonddienst’ hebt.  Maar chronisch slaapgebrek leidt tot meerdere (gezondheids)problemen. De volgende factoren bepalen  een normaal slaapritme:

  • Hoeveel uur je slaapt per nacht en hoe lang het duurt voordat je inslaapt. Dit is gemiddeld 6 tot 10 uur maar varieert per persoon. 
  • Het is normaal om soms (kort) wakker te worden tijdens je slaap. Vooral ‘s ochtends vroeg. 
  • Als je af en toe slecht slaapt, heeft dit geen effect op je ritme. 
  • Afhankelijk van je leeftijd heb je meer of minder behoefte aan slaap. Ook slaap je minder diep naarmate je ouder wordt. 

Hoeveel slaap heb je nodig?

Het aantal uren slaap dat je nodig hebt, hangt af van een aantal factoren. Zoals het werk dat je doet, hoe actief je op je werk en gedurende de dag bent en of je (veel) sport. Ook leeftijd speelt een rol hierbij. 

Gemiddeld aantal uren slaap per leeftijd:

  • < 1 jaar: 15 tot 17 uur slaap
  • 2 jaar: 14 uur slaap 
  • 3-4 jaar: 12 uur slaap
  • 5-8 jaar: 11 uur slaap
  • 9-12 jaar: 10 uur slaap 
  • 13-16 jaar: 9 uur slaap
  • 17-18 jaar: 8 uur slaap
  • 18> jaar: 7,5 tot 8 uur slaap 

Verschillende vormen van slaapproblemen

Het ene slaapprobleem is het andere niet. Waar de een ‘s nachts uren naar het plafond staart en niet in slaap komt, wordt de ander midden in de nacht vaak wakker. En wanneer je last hebt van het Restless Leg  Syndrome wordt inslapen of doorslapen flink verstoord. Een opsomming van slaapproblemen: 

  • Insomnie: niet kunnen in- of doorslapen.
  • Hypersomnie: s’ nachts slaap je veel, maar ook overdag ben je slaperig en heb je veel moeite met wakker blijven. 
    • Slaapapneu: je kunt overdag zomaar in slaap vallen en ‘s nachts snurk je hard. Tijdens je slaap valt je adem stil voor 10 seconden of langer daardoor kun je niet gemakkelijk in diepe slaap komen én je bent overdag extreem vermoeid. 
    • Narcolepsie: je valt plotsklaps in slaap of je spieren verslappen zomaar. Dit wordt vaak getriggerd door onverwachte emoties, bijvoorbeeld als je schrikt. Narcolepsie is gelukkig zeldzaam en met medicatie en de juiste leefstijl goed onder controle te houden. 
    • Restless Leg Syndrome (RLS) en Periodic Limb Movement Disorder (PLMD): je hebt continu het gevoel dat je je benen (of andere lichaamsdelen) moet bewegen waardoor het heel lastig is om in- en door te slapen.   
  • Parasomnie: slaapwandelen, nachtmerries, tandenknarsen of praten in je slaap.
  • Pavor Nocturnus: ook bekend als ‘nachtangst’, je schrikt ‘s nachts wakker in een angstaanval zonder aanleiding zoals een nachtmerrie of een hard geluid. 
  • Slaapproblemen door psychische klachten zoals depressie, angststoornis of lichamelijke klachten zoals pijn en jeuk. 

Een slaapprobleem hoeft niet per se één oorzaak te hebben. Soms is er sprake van een combinatie van factoren. Gelukkig zijn er verschillende mogelijkheden om weer beter te slapen.

Oorzaken van slaapproblemen

Er zijn veel verschillende verklaringen mogelijk voor een slaapprobleem. Net als dat er veel verschillende slaapproblemen zijn, is het aantal oorzaken ook uiteenlopend van aard. Een depressie of een angststoornis kan ervoor zorgen dat je ‘s nachts wakker wordt of niet goed kunt inslapen. Maar ook spanning, stress of lichamelijke klachten kunnen de boosdoener zijn van jouw slaapprobleem. Lees meer over de mogelijke oorzaken, en wat je eraan kunt doen.

Verschillende manieren om beter te kunnen slapen

Heb jij last van een slaapprobleem en wil je hier wat aan doen? Pak jouw slaapprobleem aan door aan een goede slaaphygiëne te werken. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je iedere avond rond dezelfde tijd naar bed gaat, en ook ‘s ochtends weer op een vast tijdstip wakker wordt. In een donkere, koele slaapkamer zul je beter slapen en probeer overdag geen dutjes te doen. Meer slaaphygiëne tips lees je hier. 

Behandelingsmogelijkheden voor slaapprobleem

Heb je alles geprobeerd en lukt het je maar niet om van je slaapprobleem af te komen? Een psycholoog kan je helpen ontdekken of je een slaapstoornis hebt. Zo’n behandeling kan bestaan uit onder andere:

  • Het registreren van je slaap
  • Beoordelen van slaaphygiëne en advies om jouw slaaphygiëne te verbeteren
  • Cognitieve Gedragstherapie (CGT) kan worden ingezet om te ontdekken of je gedachten hebt die je slaappatroon verstoren
  • Slaaprestrictie kan helpen om de overbodige wakker-lig-uren uit je nachtrust te elimineren

Wil jij hulp bij het overwinnen van jouw slaapprobleem? Maak dan een afspraak met een van onze psychologen. Zij bieden verschillende behandelmethoden die jou helpen om weer lekker te slapen en uitgerust aan je dag te beginnen. 

Heb je vragen over slaapproblemen en hoe je dit kunt behandelen? Bel ons dan via 020 214 3004. 

Auteur : Carlos Hoogenboom

Psycholoog

“Bijna een kwart van de Nederlanders heeft te maken met slaapproblemen.“

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.