iPractice biedt iedereen:

Negatief zelfbeeld: wat is het, herkennen en tips

Auteur : Simone Bosters

Gecontroleerd door psycholoog : Eline van Eechoud

Een negatief zelfbeeld kan je flink onzeker maken en behoorlijk in de weg zitten. Gelukkig is een negatief zelfbeeld gebaseerd op aangeleerde gedachten. En die kun je ook weer afleren.

In dit artikel

  1. Wat is een negatief zelfbeeld?
  2. Hoe herken je een negatief zelfbeeld?
  3. Hoe ontstaat een negatief zelfbeeld?
  4. Wat zijn de gevolgen?
  5. Een vicieuze cirkel
  6. Hoe kun je je zelfbeeld verbeteren?
  7. Negatief zelfbeeld behandelen
  8. Veelgestelde vragen

 

iPractice biedt iedereen:

Wat is een negatief zelfbeeld?

Een negatief zelfbeeld is een vaste negatieve overtuiging over jezelf die tot uiting komt in je denken, in je gevoel en in je gedrag. Aan dit negatieve beeld van jezelf liggen vaak vervelende ervaringen uit het verleden ten grondslag.

Gaf je ooit een presentatie waar je minder goed uit de verf kwam? Of kreeg je vervelende opmerkingen over je kleding? Dan kan je hoofd die negatieve opmerkingen als ‘waar’ bestempelen waardoor je er zelf ook in gaat geloven en ze steeds gaat herhalen in je gedachten waardoor ze steeds geloofwaardiger worden. Maar: dat zijn ze gelukkig niet.

Heb je veel negatieve gedachten over jezelf gevormd, dan leidt dat onbewust tot een negatief zelfbeeld. Maar stel je daar nu heel bewust positieve gedachten tegenover, dan ontwikkel je een positiever zelfbeeld.

 

Hoe herken je een negatief zelfbeeld?

De invloed van een negatief zelfbeeld merk je op alle vlakken, waaronder bijvoorbeeld sociaal én professioneel vlak. Zelfvertrouwen (of een gebrek daaraan) heeft namelijk invloed op veel van wat je doet. Bij een negatief zelfbeeld denk je al snel dat je dingen niet goed doet, of dat je andere mensen in de weg staat. Het is een negatieve bril waardoor je naar jezelf kijkt. Je vindt het moeilijk om op jezelf te vertrouwen, uitdagingen aan te gaan en keuzes te maken. Dit heeft tot gevolg dat je:

  • moeilijk (kleine) beslissingen maakt;
  • lastig een relatie aangaat;
  • veel piekert;
  • het eng vindt om in het het middelpunt te staan (bijvoorbeeld bij een presentatie);
  • moeite hebt met grenzen aangeven;
  • jezelf constant vergelijkt met anderen;
  • (zeer) gevoelig bent voor kritiek;
  • moeite hebt met het bedenken van positieve eigenschappen van jezelf;
  • je zwakke punten zwaarder weegt en je eigen succeservaringen naar beneden haalt of toeschrijft aan een ander of aan geluk. 

 

Hoe ontstaat een negatief zelfbeeld?

Een negatief zelfbeeld ontwikkelt zich niet vanzelf. Het ontstaat naar aanleiding van ervaringen waarbij je negatieve gedachten over je uiterlijk of gedrag had. Een negatief zelfbeeld ontwikkel je ook niet opeens: er gaat vaak een langere periode aan vooraf. Ook aanleg speelt een rol. Er is dan ook zelden een specifieke oorzaak aan te wijzen. Het ontstaat op jongere of oudere leeftijd, bijvoorbeeld door:

  • nare ervaringen in (intieme) relaties;
  • gebrek aan veiligheid, waardering en verbondenheid in je jeugd;
  • zeer kritische ouders en/of verzorgers;
  • weinig waardering krijgen;
  • nare of traumatische ervaringen als gepest worden of je als kind een ‘buitenbeentje’ voelen.

 

Wat zijn de gevolgen van een negatief zelfbeeld?

Om van een negatief zelfbeeld af te komen, moet je aan de slag. Zolang je niets doet om je onzekerheid te overwinnen en meer op jezelf te vertrouwen, bevestigen nieuwe vervelende ervaringen het negatieve zelfbeeld steeds opnieuw – en versterken het op die manier. Dit leidt tot psychische problemen zoals:  

 

Een vicieuze cirkel

De invloed van een negatief zelfbeeld neemt toe naarmate je ouder wordt. Keuzes die je als kind maakte, hadden maar weinig invloed op het verloop van je leven. Dat is op latere leeftijd anders. Wanneer je zelfvertrouwen laag is, maak je keuzes die niet in jouw voordeel zijn. Je vermijdt kansen, omdat je niet in je eigen capaciteiten gelooft. Je gaat nieuwe vriendschappen of een nieuwe baan niet aan. Deze vicieuze cirkel staat je persoonlijke ontwikkeling in de weg, waardoor je naarmate de jaren passeren minder nieuwe ervaringen opdoet.

 

Hoe kun je je zelfbeeld verbeteren? 5 manieren

Een negatief zelfbeeld kun je overwinnen. Dit doe je door aan je zelfvertrouwen te werken. Met meer zelfvertrouwen ben je minder snel geneigd om negatieve gedachten over jezelf te ‘maken’. Zó doe je dat:

  1. Zeg vaker ja op dingen
    Vooral op dingen waar je normaal nee op zegt, omdat je je er eigenlijk te onzeker over voelt.
  2. Vraag welke positieve eigenschappen bij jou horen
    Aan een goede vriend(in) bijvoorbeeld, of een familielid.
  3. Houd een logboek bij
    Probeer twee weken bij te houden wat er goed is gegaan en hoe jij je toen voelde
  4. Noteer je gedachten
    Schrijf alle negatieve gedachten die je over jezelf hebt op en bedenk of deze negatieve gedachten helpend zijn en jouw aandacht écht waard zijn. Zo niet, verleg je aandacht naar iets anders ter afleiding.
  5. Bedenk wat meer zelfvertrouwen je zal opleveren
    Schrijf de voordelen van meer zelfvertrouwen op en wat er door het vergroten van je zelfvertrouwen zou veranderen

 

Negatief zelfbeeld behandelen

Je negatieve zelfbeeld verslaan? Dat kan. Door een systematische aanpak en veel oefenen vergroot je jouw zelfvertrouwen en overwin je jouw onzekerheid. Je maakt dan een einde aan de negatieve impact van jouw zelfbeeld.

Wil je hulp bij het behandelen van een negatief zelfbeeld? Maak dan een afspraak met een van onze psychologen. Zij bieden verschillende therapieën aan, zoals cognitieve gedragstherapie, COMET en Acceptance & Commitment therapie die je helpen bij het overwinnen van steeds terugkerende negatieve gedachten over jezelf.

Heb je vragen over over negatief zelfbeeld en hoe je dit kunt behandelen? Je kunt ons altijd bellen via 085 130 8900.


Veelgestelde vragen

Wat is een goed zelfbeeld?

Een goed zelfbeeld is een zo realistisch mogelijk beeld van onszelf. Mensen met een goed zelfbeeld denken positief over zichzelf, geloven dat ze er mogen zijn. Zij zijn zich bewust van hun valkuilen én ook van de positieve eigenschappen, krachten en talenten die zij bezitten.

Waaruit bestaat een zelfbeeld?

Mensen hebben altijd een bepaald beeld van anderen. Ook van onszelf hebben wij een beeld, al zijn wij ons hier doorgaans minder van bewust. Dit is ons zelfbeeld. Een zelfbeeld (positief en negatief) zit uiteindelijk in je hoofd. Hoe wij over onszelf denken heeft te maken met wat we hebben meegemaakt in ons leven, met wat anderen over ons zeggen en met wat we doen. We gaan ervan uit dat er niet één oorzaak is aan te wijzen voor ons zelfbeeld. In ieders levensloop zijn er meerdere factoren die een rol spelen in het vormen van het zelfbeeld. Hoe die precies op elkaar ingrijpen is meestal onduidelijk.

GZ-psycholoog : Eline van Eechoud

“Het werken aan je zelfbeeld begint bij je eigen gedachten en wat jij tegen jezelf zegt iedere dag“

Psychologen gespecialiseerd in onzekerheid bij een negatief zelfbeeld

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Eline van Eechoud

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Fee Damen

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Monique Zeinstra

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Shanti Vercoulen

Wat cliënten over iPractice behandelingen zeggen:

"Het begint al bij de huisarts...die heeft door echt te luisteren i-Practice geadviseerd. En honestly, sceptisch en anti-psycholoog...dit is echt het beste voor mij geweest! De aanpak van dit team, het online dagboek, het in het hier en nu en in de toekomst denken...Ik heb mijn eigen weg bewandeld, mijn eigen reis gemaakt, maar ik heb me heel veilig gevoeld dat er twee toppers langs de kant meeliepen. En mij steunden in mijn reis, en waar ik even richting de "zachte berm" ging, pakten deze dames mijn hand om me weer op het pad te krijgen....dank jullie wel!"

Waardering: 9.7 | 28 mei 2020

"iPractice heeft mij de ruimte en mogelijkheid gegeven om mijzelf op een positive en succesvolle manier te kunnen ontwikkelen. Dit is doormiddel van therapie geweest maar ook door het grondig kijken en achterhalen waarom bepaald gedrag naar voren kwam in mijn leven. Ik heb mij op elk moment ongelofelijk op mijn gemak gevoelt en enorm veel voldoening uit de behandelingen gehaald. Ik zou het iedereen aanraden."

Waardering: 9.8 | 10 jan 2020

"Ik ben enorm tevreden over Ipractice Amsterdam! Met nieuw hervonden vertrouwen en zelfliefde hebben we de gesprekken afgesloten."

Waardering: 10 | 20 dec 2020

Meer waarderingen cliënten Zorgkaartnederland

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.