iPractice biedt iedereen:

Negatief zelfbeeld: wat is het, herkennen en tips

Auteur : Niki Toonen

Een negatief zelfbeeld kan je flink onzeker maken en behoorlijk in de weg zitten. Gelukkig is een negatief zelfbeeld gebaseerd op aangeleerde gedachten. En die kun je ook weer afleren.

In dit artikel

 

iPractice biedt iedereen:

Wat is een negatief zelfbeeld?

Een negatief zelfbeeld betekent dat er vooral negatieve gedachten omhoog komen als je naar jezelf kijkt. Aan dit negatieve beeld van jezelf liggen vervelende ervaringen uit het verleden ten grondslag. Gaf je ooit een presentatie waar je minder goed uit de verf kwam? Of kreeg je vervelende opmerkingen over je kleding? Dan kan je hoofd die negatieve ervaringen of opmerkingen ‘waar’ maken. Maar: dat zijn ze gelukkig niet. Heb je door nare ervaringen veel negatieve gedachten over jezelf gevormd, dan leidt dat onbewust tot een negatief zelfbeeld. Maar stel je daar nu heel bewust positieve gedachten tegenover, dan ontwikkel je een positiever zelfbeeld.

Hoe herken je een negatief zelfbeeld?

De invloed van een negatief zelfbeeld merk je op sociaal én professioneel vlak. Zelfvertrouwen (of een gebrek daaraan) heeft namelijk invloed op alles wat je doet. Je denkt al snel dat je dingen niet goed doet of dat je andere mensen in de weg staat. Je vindt het lastig om op jezelf te vertrouwen en vindt het moeilijk om keuzes te maken. Dit heeft tot gevolg dat je:

  • moeilijk (kleine) beslissingen maakt;
  • lastig een relatie aangaat;
  • veel piekert;
  • het eng vindt om in het het middelpunt te staan (bijvoorbeeld bij een presentatie);
  • jezelf constant vergelijkt met anderen;
  • (zeer) gevoelig bent voor kritiek;
  • moeite hebt met het bedenken van positieve eigenschappen van jezelf;
  • je eigen succeservaringen naar beneden haalt of toeschrijft aan een ander.

 

Hoe ontstaat een negatief zelfbeeld?

Een negatief zelfbeeld ontwikkelt zich niet vanzelf. Het ontstaat naar aanleiding van ervaringen waarbij je negatieve gedachten over je uiterlijk of gedrag had. Een negatief zelfbeeld ontwikkel je ook niet opeens: er gaat vaak een langere periode aan vooraf. Er is dan ook zelden een specifieke oorzaak aan te wijzen. Het ontstaat op jongere of oudere leeftijd, bijvoorbeeld door:

  • nare ervaringen in (intieme) relaties;
  • gebrek aan veiligheid, waardering en verbondenheid in je jeugd;
  • zeer kritische ouders en/of verzorgers;
  • trauma’s.

 

Wat zijn de gevolgen van een negatief zelfbeeld?

Je komt alleen van een negatief zelfbeeld af als je aan de slag gaat. Zolang je niets doet om je onzekerheid te overwinnen en meer op jezelf te vertrouwen, bevestigen nieuwe vervelende ervaringen jouw zelfbeeld steeds opnieuw – en versterken het op die manier. Dit leidt tot psychische aandoeningen zoals:

  • faalangst;
  • sociale angst;
  • eetstoornissen;
  • somberheid;
  • depressie.

 

Een vicieuze cirkel

De invloed van een negatief zelfbeeld neemt toe naarmate je ouder wordt. Keuzes die je als kind maakte, hadden maar weinig invloed op het verloop van je leven. Dat is op latere leeftijd anders. Wanneer je zelfvertrouwen laag is, maak je keuzes die niet in jouw voordeel zijn. Je vermijdt kansen, omdat je niet in je eigen capaciteiten gelooft. Je gaat nieuwe vriendschappen of een nieuwe baan niet aan. Deze vicieuze cirkel staat je persoonlijke ontwikkeling in de weg, waardoor je naarmate de jaren passeren minder nieuwe ervaringen opdoet.

Hoe kun je je zelfbeeld verbeteren? 5 manieren

Een negatief zelfbeeld kun je overwinnen. Dit doe je door aan je zelfvertrouwen te werken. Met meer zelfvertrouwen ben je minder snel geneigd om negatieve gedachten over jezelf te ‘maken’. Zó doe je dat:

  1. Zeg vaker ja op dingen
    Vooral op dingen waar je normaal nee op zegt, omdat je je er eigenlijk te onzeker over voelt.
  2. Vraag welke positieve eigenschappen bij jou horen
    Aan een goede vriend(in) bijvoorbeeld, of een familielid.
  3. Houd een logboek bij
    Probeer twee weken bij te houden wat er goed is gegaan en hoe jij je toen voelde
  4. Noteer je gedachten
    Schrijf alle negatieve gedachten die je over jezelf hebt op en bedenk of deze negatieve gedachten jouw aandacht écht waard zijn
  5. Bedenk wat meer zelfvertrouwen je zal opleveren
    Schrijf de voordelen van meer zelfvertrouwen op en wat er door het vergroten van je zelfvertrouwen zou veranderen

 

Negatief zelfbeeld behandelen

Je negatieve zelfbeeld verslaan? Dat kan. Door onder andere je zelfvertrouwen te vergroten en je onzekerheid te overwinnen. Je maakt dan een einde aan de negatieve impact van jouw zelfbeeld.

Wil je hulp bij het behandelen van een negatief zelfbeeld? Maak dan een afspraak met een van onze psychologen. Zij bieden verschillende therapieën aan, zoals cognitieve gedragstherapie, COMET en acceptance commitment therapie die je helpen bij het overwinnen van je onzekerheid.

Heb je vragen over over negatief zelfbeeld en hoe je dit kunt behandelen? Je kunt ons altijd bellen via 020 214 3004.

Auteur : Niki Toonen

Psycholoog - Piekeren & Stress

“Het werken aan je zelfbeeld begint bij je eigen gedachten en wat jij tegen jezelf zegt iedere dag“

Psychologen gespecialiseerd in onzekerheidsklachten

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Keri Mans

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Shannon van Oudenaarde

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Jamie Duda

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Annemarie de Boer

Wat cliënten over iPractice behandelingen zeggen:

"Erg fijn contact gehad. Voelde me gehoord en ben goed geholpen. Zou hier zeker naar terug gaan mocht het nodig zijn in de toekomst."

Waardering: 9.8 | 6 okt 2021

"Ik heb een erg prettige ervaring gehad bij Ipractice. De psychologen waren heel aardig, behulpzaam en goed/laagdrempelig bereikbaar. Ik heb mij erg op mijn gemak gevoeld om mijn verhaal te delen en heb ik ook het gevoel gehad dat er echt naar mijn geluisterd werd. Daarnaast waren zij ook erg kundig. Ze wisten de balans te behouden tussen nabijheid en professionaliteit."

Waardering 9.8 | 2 sep 2021

Meer waarderingen cliënten Zorgkaartnederland

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.