iPractice biedt iedereen:

Heb ik een burn-out?

Auteur : Jesper Vieveen

Gecontroleerd door psycholoog : Mirte Verkuijlen

Lees wat een burn-out precies is, hoe je die herkent en wat daar de symptomen van zijn. We leggen je uit over de oorzaken, de gevolgen en geven je tips om daar beter mee om te gaan.

 

In dit artikel

  1. Wat is een burn-out?
  2. Herkennen van burn-out
  3. Symptomen burn-out
    1. Lichamelijke symptomen
    2. Mentale symptomen
  4. Oorzaken burn-out
  5. Effect burn-out op gezondheid
  6. Behandeling & hulp
  7. Veelgestelde vragen

 

Wat is een burn-out? 

Een burn-out is de reactie van het lichaam op een periode met te veel stress. Je voelt je figuurlijk opgebrand, door langdurige emotionele uitputting en lichamelijke vermoeidheid. Een burn-out is een veel voorkomende klacht in Nederland. Elk jaar heeft één op de zes Nederlanders last van burn-out symptomen [1].

Burn-out betekenis:

  • Het is een gevolg van langdurige emotionele overbelasting en stress
  • Je ervaart fysieke (over)vermoeidheid en emotionele buien
  • De burn-out is een reactie van het lichaam op onvoldoende ontspanning na inspanning

Let op: een burn-out is niet hetzelfde als overspannen zijn. Je raakt overspannen na een korte periode van overbelasting of stress. Een burn-out is het gevolg van langdurige overbelasting of stress.

 

iPractice biedt iedereen:

Hoe herken je een burn-out?

De volgende zes factoren helpen je te bepalen wanneer je een burn-out hebt:

  • Spanningsklachten
    Ervaar je lichamelijke vermoeidheid, problemen met je concentratie en/of geheugen of slaap je onrustig? Ook piekeren en een gejaagd gevoel zijn spanningsklachten die passen bij een burn-out. 
  • Grip verliezen
    Je verliest de grip op situaties of ervaart een gevoel van machteloosheid. Je kunt een burn-out herkennen aan het verlies van controle op het leven en de problemen waar je mee te maken hebt. 
  • Dagelijkse bezigheden
    De klachten die je ervaart maken dagelijkse bezigheden lastig of zelfs onuitvoerbaar. Je merkt het zowel thuis als op het werk, in het verkeer en in je sociale omgeving. 
  • Besluiteloosheid
    Je komt niet tot een besluit. In plaats daarvan blijf je twijfelen en lukt het niet om een stap verder te komen. 
  • Onzekerheid
    Je bent onzeker over jezelf of over keuzes die je moet maken. Door het gevoel van onzekerheid heb je de neiging om je terug te trekken. 
  • Prikkelbaarheid
    Kleine tegenvallers ervaar je als grote uitdagingen. Je bent meer prikkelbaar, waardoor je feller reageert dan je gewend bent. 

 

Wat zijn de symptomen van een burn-out?

Typische signalen van een burn-out zijn:

  • Vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Pijnlijk gevoel op de borst
  • Hartkloppingen
  • Pijn in de buik of een opgeblazen gevoel
  • Last van spijsvertering
  • Slapeloosheid

 

Lichamelijke symptomen

De lichamelijke symptomen van een burn-out ervaar je tijdens stressvolle situaties én op andere momenten tijdens de dag. Dit komt bijvoorbeeld door vermoeidheid, omdat je slecht slaapt. Een gebrek aan slaap maakt je prikkelbaar. Vermoeidheid werkt door in andere lichamelijke symptomen. Door een burn-out kan je lichaam daarnaast ontzettend zwaar aanvoelen. Je vindt het moeilijk om in beweging te komen. Zelfs de supermarkt lijkt al te ver weg.

En heb je vaak last van bijvoorbeeld hoofdpijn of duizeligheid? Het zijn symptomen die horen bij een burn-out. Een pijnlijk gevoel op de borst en bijvoorbeeld hartkloppingen horen bij de meer ernstige lichamelijke kenmerken. 

 

Mentale symptomen

Je voelt je opgebrand, de batterij lijkt leeg. Daarnaast heb je moeite om informatie of taken te onthouden. Je hebt het idee dat jij niet langer de touwtjes in handen hebt, maar dat je wordt geleefd. Dat maakt het ’s nachts moeilijker om goed te slapen, omdat je veel ligt te piekeren.

Je ervaart dat de problemen waar je mee te maken hebt je boven het hoofd groeien, zonder dat je daar iets aan kunt doen. Je wordt huilerig en voelt op willekeurige momenten tranen opkomen. 

Door de mentale symptomen van een burn-out functioneer je thuis, op het werk en bijvoorbeeld in het verkeer niet meer zoals je dat deed. Je hebt moeite met concentreren, slapen of om je iets te herinneren. 

 

Wat zijn oorzaken van een burn-out? 

Een burn-out ontstaat als inspanning en ontspanning niet goed met elkaar in balans zijn. De belangrijkste oorzaken van een burn-out zijn werkstress, karaktereigenschappen en specifieke situaties:

  • Werkstress
    Werkstress is de belangrijkste oorzaak van een burn-out. De constante druk op het werk wordt je na verloop van tijd te veel. Blijf je te lang in hangen in deze negatieve spiraal, dan leidt dit tot een burn-out. 
  • Karaktereigenschappen
    Perfectionisme werkt het risico op een burn-out in de hand. En heb je moeite met grenzen stellen? Ook die karaktereigenschap draagt bij aan het risico op klachten.
  • Specifieke situaties
    Specifieke situaties vergroten het risico op een burn-out. De zorg voor een familielid of andere zieke in je omgeving heeft grote invloed op jouw mentale en fysieke gezondheid. 

Lees verder over hoe een burn-out ontstaat.

 

Wat zijn gevolgen van een burn-out op je gezondheid?

Een burn-out heeft negatieve effecten op de gezondheid. Veel voorkomende effecten zijn:

  • Slecht slapen
  • Vergeetachtigheid
  • Verminderde weerstand
  • Problemen met aandacht en concentratie
  • Lichamelijke vermoeidheid
  • Angstklachten
  • Onzekerheid
  • Impact op sociale contacten

Lees verder over de gevolgen van een burn-out.

 

Hulp bij een burn-out

Als je last hebt van burnout klachten is het belangrijk om je dagelijkse activiteiten zoveel mogelijk te blijven doen, en actief blijft. Een behandeling gericht op burn-out bestaat uit 3 fasen:

  1. Erkennen en accepteren
    Pas als je de burn-out betekenis begrijpt, erkent en accepteert kun je weer ontspannen. Beoordeel vervolgens of je kunt blijven werken of dat het beter is om even helemaal tot rust te komen. 
  2. Zorgen voor  structuur
    Stel vast wat spanning creëert, en zorg voor structuur in je dagen. Bedenk oplossingen om in het vervolg beter met energievreters om te gaan en de spanning niet te hoog op te laten lopen. 
  3. Oplossingen uitvoeren
    Voer de oplossingen uit, om beter met de spanning om te gaan. Pak weer meer activiteiten op en krijg de grip terug die verloren was gegaan. 

Lees verder over hoelang een burn-out precies duurt en wat je zelf kan doen om het te behandelenWanneer je symptomen van een burn-out ervaart, kan de huisarts of een psycholoog je daarmee helpen. Behandeling voor een burn-out wordt niet vergoed door de zorgverzekeraar. Voor informatie over de mogelijkheden kun je contact opnemen met ons via 085-130 8900, dan staan we je persoonlijk te woord. 

 

Bronnen

[1] Cijfers van het CBS en TNO over burn-out klachten in Nederland (2014)


Veelgestelde vragen

Hoe voelt een burn-out?

De burn-out is een reactie van het lichaam op onvoldoende ontspanning na inspanning. Typische signalen van een burn-out zijn: vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, pijnlijk gevoel op de borst, hartkloppingen, pijn in de buik of een opgeblazen gevoel, last van spijsvertering en slapeloosheid.

Hoe voorkom je een burn-out?

Het is een goede eerste stap dat je de signalen van je lichaam serieus neemt en hier ook naar handelt. Denk aan: je grenzen bewaken, aandacht hebben voor ontspanning, beweging en plezier. We zijn bij oplopende stress vaak geneigd harder te gaan werken, probeer dat te minimaliseren. Neem een extra dag vrij bijvoorbeeld. Neem 3x per dag een korte pauze van 10 minuten. Zodoende voel je beter hoe je je voelt door de dag heen. Kijk ook eens naar de activiteiten in jouw dag en bepaal welke energie geven en welke energie kosten. Probeer daar een betere balans in aan te brengen.

Hoe vertel je dat je een burn-out hebt?

Een burn-out ontstaat als inspanning en ontspanning niet goed met elkaar in balans zijn. Dus als er te weinig ontspanning is bij veel inspanning. Om een burnout te voor komen is het heel belangrijk om die balans te behouden, en voldoende ontspanning in te bouwen.

Waarom zo moe bij burn-out?

Door langdurige mentale inspanning, raakt je lichaam overbelast en uitgeput wat zich uit in symptomen van vermoeidheid.

Wie bepaalt of je een burn-out hebt?

Normaliter stelt een BIG-geregistreerde psycholoog vast of er sprake is van een burn-out. Let wel, een burn-out is op dit moment nog geen officiële diagnose in de DSM (handboek psychologie stoornissen). De WHO noemt het wel in het nieuwste handboek, maar relateert het daarin alleen aan werk. In de praktijk zal een psycholoog of psychiater met jou meekijken naar de samenhang van jouw klachten met je omstandigheden om zo tot een passende diagnose te komen.

Wanneer heb je burn-out?

De volgende factoren helpen je te bepalen wanneer je een burn-out hebt: Spanningsklachten en lichamelijke vermoeidheid, het gevoel grip te verliezen op je leven, het moeizaam kunnen uitvoeren van je dagelijkse bezigheden, je ervaart besluiteloosheid, voelt je onzeker en bent meer prikkelbaar.

Is burn-out een psychische aandoening?

Officieel is burn-out geen psychische stoornis, als we het handboek voor psychiatrie volgen. De WHO, (ICD) ziet het als een syndroom (een ziektebeeld: een verzameling van verschijnselen die vaker in dezelfde combinatie optreedt en dus als eenheid moet worden opgevat.) als resultaat van langdurige stress waar onvoldoende mee om is gegaan in relatie tot werk.

Is een burn-out permanent?

Nee, een burnout is niet permanent. Je kunt hier weer volledig van herstellen. Wat we wel vaak zien is dat mensen hun leven anders gaan vormgeven waardoor ze niet meer ‘de oude’ zijn.

Hoeveel mensen krijgen een burn-out?

1.3 miljoen medewerkers ervaren burn-out klachten [1]. Het exacte getal is moeilijk te vinden, aangezien er ook altijd andere persoonlijke omstandigheden mee kunnen spelen of de klachten bijvoorbeeld beter passend zijn bij een depressie of angststoornis welke ook door overbelasting kan ontstaan.

GZ-Psycholoog : Mirte Verkuijlen

“Hoe graag je ook verder zou willen, je bent niet vooruit te branden. Opstaan, tandenpoetsen, een boodschappenlijstje maken, alles waar je normaal gesproken je hand niet voor omdraait, voelt nu als een niet te winnen wedstrijd.“

Psychologen gespecialiseerd in burn-outs

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Nine Gramberg

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Bregje Brenninkmeijer

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Zoila Knel

Psycholoog Zoila Knel iPractice

Gijs Coppens

Wat clienten over burn-out behandelingen zeggen bij iPractice

"Via mijn huisarts verwezen naar Ipractice omdat zij geen maandenlange wachtlijst hadden. Ik had gesprekken met een psycholoog en ik had ook een online psycholoog tot mijn beschikking. Door dit samenspel heb ik continue begeleiding ervaren en heb ik enorm veel uit deze therapie behaald. Had ik bijv in het fysieke contact iets besproken, dan gaf de online psycholog nog extra tips, of stuurde zij artikelen of oefeningen om te doen. Liep ik tussentijds ergens tegenaan, dan kon ik dat online delen. Erbij vond ik de praktijk een prettige uitstraling hebben en was de communicatie helder en eerlijk. Deze vorm van therapie en begeleiding heeft voor mij ontzettend goed gewerkt. Ik kan het iedereen aanraden."

Waardering: 10 | 28 mrt 2022

"Heel fijn contact gedurende het behandeltraject. De app waarop je dagelijks contact kan hebben buiten de afspraken is een toegevoegde waarde. Ik voel me erg goed geholpen en raad iPractice aan!"

Waardering: 9.8 | 13 nov 2019

"Ik ben heel erg blij met dat ik I practice aanbevolen kreeg van mijn huisarts. De moeite die ik had om de puzzel van mijn leven helder te krijgen zaten me al een tijd dwars. Goed hersteld van een pittige burn-out bleef ik met de vraag zitten : wat ben ik er eigenlijk mee opgeschoten, oude vragen bleven bleven ondanks het herstel toch nog onbeantwoord. Bij I practice heb ik vooral geleerd hoe fijn het is om te schrijven, in te gaan op de suggesties die tijdens het bezoek aan de orde kwamen en de nabespreking via internet gegeven door een collega van de gesprekvoerster. Goed gevoel dat er meer mensen zijn die met mijn vragen bezig waren . Voor mij zeer belangrijk was het om vrijuit mijn gevoelens te verwoorden zonder “ gecorrigeerd “ te worden . Dat gaf mij het gevoel met mezelf aan de slag te kunnen in plaats van me af te vragen waarom ik altijd zo’n moeite had uit te leggen wat ik bedoelde aan derden . Ben nu klaar met de behandeling en ga verder met schrijven."

Waardering: 10 | 11 dec 2019

Bekijk meer waarderingen burn-out cliënten - ZorgkaartNederland

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.