iPractice biedt iedereen:

Stress, de oorzaken en gevolgen

Auteur : Carlos Hoogenboom

Stress heeft verschillende oorzaken. Vaak zijn dit heftige of traumatische situaties die een flinke impact op je maken. Wanneer de stress zo erg is dat de spanning en druk niet snel meer zakken, dan is het goed om te weten wat de oorzaak en bijbehorende gevolgen zijn.

In dit artikel:

iPractice biedt iedereen:

 

Stress, de oorzaken en gevolgen

De oorzaken van stress

Het overlijden van een dierbare, ziekte of een nieuwe baan zijn veel voorkomende oorzaken van stress. Het zijn heftige gebeurtenissen, die veel emoties met zich meebrengen. Deze oorzaken worden ook wel stressoren genoemd. Hoeveel effect stress op jou heeft, hangt samen met de ernst van deze stressoren, maar ook met jouw persoonlijke eigenschappen en gewoonten.

Factoren die invloed hebben op stress

Karaktereigenschappen

  • Perfectionisme. Je neemt geen genoegen met goed als het beter kan. Hierdoor leg je jezelf (onbewust) extra druk op.
  • Doorzettingsvermogen. Je weet jezelf goed te motiveren en vraagt veel van jezelf om de klus te klaren.
  • Loyaliteit. Je wilt het graag goed doen voor anderen, hebt moeite met het aangeven van grenzen en zet jezelf vaak op de tweede plaats.
  • Behulpzaam. Je wilt iedereen helpen waardoor je kunt vergeten jezelf ook te helpen of om hulp te vragen.
  • Verantwoordelijkheidsgevoel. Je wilt het netjes en goed doen en hebt het gevoel dat jij de verantwoordelijke hiervoor bent. Daardoor neem je teveel hooi op je vork.
  • Empatisch. Je kunt je goed inleven in anderen en hun situaties waardoor je er zelf in mee kunt gaan.
  • Gevoelig. Je bent (hoog) sensitief.

Sociale steun
Je hebt iemand nodig op wie je kunt rekenen in een stressvolle situatie. Het helpt je omgaan met de stress. Als je niet even je hart kunt luchten bij een vriend, vriendin of je partner, vergroot dit de stress.

Genetische factoren
Sommige mensen hebben vanaf hun geboorte al een grotere vatbaarheid voor stress. Deze gevoeligheid voor stress is dan genetisch bepaald: waarschijnlijk hebben de ouders of grootouders er ook last van. Genetische factoren zorgen ervoor dat een lichaam stresshormonen langzamer kwijtraakt. Wat ook een belangrijke rol speelt, zijn de eerste levensjaren. Stressgevoeligheid hangt in die zin samen met goede of minder goede levensomstandigheden.

Gewoonten
Je leefstijl heeft ook effect op wat stress met je doet. Mensen die roken, drinken, ongezond of te weinig eten en slecht slapen zijn ontvankelijker voor stress en ervaren vaak meer klachten.

Lichamelijke gevolgen van langdurige stress

Het effect van stress op je lichaam zorgt ervoor dat er meer stresshormonen (o.a. cortisol) worden aangemaakt. Je cortisolgehalte stijgt en zorgt voor allerhande ongemakken zoals gewichtstoename of je valt juist af, slapeloosheid en een verhoogde bloeddruk. Maar ook je spijsvertering en immuunsysteem raken verstoord waardoor je minder witte bloedcellen aanmaakt die juist zo belangrijk zijn bij het aanvechten van ongewenste indringers: (virale)infecties, bacteriën en schimmels.

Verslechterd immuunsysteem
Door de stress raakt je immuunsysteem verstoord. Je loopt meer risico op hart- en vaatziekten en je hebt vaker en sneller last van je nek, rug, schouders etc. Chronische stress wordt ook in verband gebracht met diabetes type 2, allergieën en auto-immuunaandoeningen.

Verslechterde cognitie door langdurige stress

Door stress worden diverse functies in je brein negatief beïnvloed zoals je geheugen en de regulatie van emoties.

Zo werkt de vicieuze cirkel van stress in je brein
Stress begint in de hypothalamus waar het stresshormoon cortisol wordt aangemaakt. Dit activeert vervolgens de hippocampus, die stress afremt. Als je veel stress hebt raakt je hippocampus overwerkt en dat leidt vervolgens tot geheugenverlies. Je brein is vervolgens minder in staat je amygdala af te remmen. Zodra de amygdala niet wordt afgeremd ontstaat er een ontketening van negatieve emoties die op hun beurt weer voor nieuwe stress zorgen in de hypothalamus, en het begint weer van voor af aan.

Voorbeeld effect van stress op het brein

Stel je een kamer voor en in de hoek ligt een riem op de grond. Heb je geen stress? Dan zie je vanaf een afstandje al dat het een riem is. Behalve dat je jezelf misschien afvraagt waarom de riem op de grond ligt, is er niets om je druk om te maken. Maar als je dezelfde riem ziet liggen op een moment dat je veel stress ervaart zou je flink kunnen schrikken en denken dat het een slang is omdat je sneller een bedreiging ziet in alles.

Psychische gevolgen van langdurige stress

Stress versterkt negatieve gevoelens waardoor een depressie op de loer ligt. Ook versterken stresshormonen je staat van alertheid. Dit kan je ook sneller angstig maken. Wanneer deze angst doorslaat ontwikkelt zich een angststoornis. Hoe langer een stressvolle situatie duurt, hoe groter de kans ook is dat je in een burn-out terecht komt, omdat je lichaam de stress simpelweg niet meer aan kan.

Hulp voor jouw stressprobleem

Ervaar jij symptomen van stress en lukt het je niet om hier af te komen? Er zijn verschillende behandelmogelijkheden die je kunnen helpen. Krijg jouw stress onder controle en maak een afspraak met een van onze psychologen. Zij leren jou om te gaan met stressvolle situaties en geven je handvatten om stress de baas te worden. 

Heb je vragen over stress en hoe je dit kunt behandelen? Bel ons dan via 020 214 3004. 

Auteur : Carlos Hoogenboom

Psycholoog

“Stressvolle situaties maken je vatbaarder voor gezondheidsproblemen“

Aan de slag met een professional?

Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met 1 van onze psychologen om te praten over jouw klachten en krijg informatie over een passend behandelprogramma.