Home > Klachten > Depressie > Omgaan met een depressieve partner of naaste

Omgaan met een depressieve partner of naaste

Een depressie is zwaar voor de persoon die het ervaart. Maar voor een partner of naaste van iemand met een depressie, is het óók heel lastig. Hoe kun je het beste omgaan met de depressieve klachten van iemand om wie je geeft? Hoe help je iemand, en blijf je ondertussen ook goed voor jezelf zorgen? Lees meer over hoe te leven met een depressieve partner of naaste.
Nine Gramberg
Laatst medisch gecontroleerd door:

Wat kan ik doen als mijn partner of naaste een depressie heeft?

Zorg eerst goed voor jezelf, zodat je daarna voor een ander kan zorgen. Dat is een wet die geldt in alle noodsituaties, en dus ook als je partner of naaste een depressie doormaakt. Besef altijd dat de verantwoordelijkheid voor hoe het met je partner of naaste gaat, niet bij jou ligt. Voor de behandeling van een depressie is in de meeste gevallen professionele begeleiding nodig. Ondersteuning bieden aan je partner of naaste is wel mogelijk natuurlijk.

De volgende dingen zijn helpend voor een partner of naaste met een depressie:

  1. Geduld en ruimte
    Met een depressie ben je minder belastbaar en kun je minder aan. Het is fijn als je partner of naaste voelt dat die ruimte er is, en geen druk ervaart om snel beter te worden of op oude kracht te functioneren.
  2. Hulp zoeken
    Een depressie lijdt soms tot passief gedrag en een hulpeloos gevoel. Dat maakt de drempel om hulp te zoeken hoog. Biedt hulp aan bij het zoeken naar professionele ondersteuning. Ga eventueel mee naar het gesprek met de huisarts of behandelaar. Geef complimenten wanneer iemand het hulptraject ingaat en kleine stapjes maakt.
  3. Praten
    Probeer met aandacht te luisteren naar wat er in iemand omgaat. Probeer de gevoelens die iemand heeft niet te bagatelliseren, en probeer iemand niet op te vrolijken. Wil iemand liever wandelen of juist in stilte even aan tafel zitten? Dring niet aan op een gesprek. Zorg ook voor voldoende gesprekken over onderwerpen die niets met de depressie te maken hebben.
  4. Laat je informeren over een depressie
    Op die manier begrijp je beter wat er in iemand omgaat. Geef geen ongevraagde adviezen – iemand weet het vaak allemaal al wel, en zal de adviezen ervaren als een confrontatie met wat er (nog) niet lukt.
  5. Bied praktische ondersteuning
    Help je partner of naaste met taken die tijdens een depressie moeilijker te volbrengen zijn. Zoals een ritme in de dag houden. Een planning maken. En afspraken nakomen.
  6. Wees eerlijk
    Zeg het bijvoorbeeld altijd als je je zorgen maakt. Of als je zelfstandig een hulpverlener benadert.
  7. Ga het onderwerp suïcide niet uit de weg
    Praat iemand over zelfmoord? Of vermoed je dat iemand er over nadenkt? Ga dit moeilijke onderwerp dan niet uit de weg, en praat erover. Tips hiervoor vind je op de 113 website.

Wat zeg je liever niet tegen een depressief persoon?

Het is soms moeilijk de juiste woorden te vinden, wanneer je iemand die depressief is heel graag wilt helpen. De volgende dingen zeg je in ieder geval liever niet:  

  • Probeer iemand niet te overtuigen dat hij of zij iets gewoon van de positieve kant moet bekijken. De persoon die depressief is probeert dat heus wel, maar kan dat op dit moment niet. Het is dan frustrerend om dit steeds van iemand te horen. 
  • Geef niet continu nieuwe behandeltips, ook al bedoel je het goed. Je bent geen hulpverlener. Daarnaast is de kans groot dat een depressief persoon zelf ook wel weet dat beweging en gezonde voeding goed is voor het herstel.
  • Vertel een depressief persoon niet waarom hij of zij niet depressief mag zijn, bijvoorbeeld door te vergelijken met anderen die het nog slechter hebben wegens ziekte of armoede. Depressief zijn is geen keuze, het overkomt je. Jezelf vergelijken met anderen helpt niet om je beter te voelen, het vergroot wel het risico op schuldgevoelens.

 

Een depressieve partner of naaste: en jij dan?

Wanneer je partner – of iemand anders om wie je geeft – een depressie doormaakt, dan is dat een grote belasting. In de eerste plaats natuurlijk voor die persoon zelf, maar ook voor jou. Daarom is het belangrijk om in zo’n depressieve periode niet alleen goed voor je partner of naaste te zorgen, maar ook voor jezelf. Dit doe je door te herkennen wat het effect van de depressie is op jullie relatie en je eigen grenzen goed in de gaten te houden.

Een depressie van een partner of naaste heeft op verschillende manieren invloed op de relatie die jullie samen hebben. Je voelt je:

  • Eenzaam in de relatie
    Omdat je opeens veel dingen alleen moet doen en beslissen. Iemand die een depressie doormaakt, heeft vaak niet veel ruimte om met nog veel andere dingen bezig te zijn. Zo komen veel taken op jouw bord terecht, en schieten leuke dingen zoals uitjes, fijne gesprekken en eventueel seks erbij in.
  • Hulpeloos
    Omdat je partner of naaste een herstelproces ingaat dat tijd kost en waar vaak professionele hulp bij nodig is. Schuldgevoel komt om die reden ook vaak voor, aan beide kanten. Het is nu eenmaal niet makkelijk om te ervaren dat iemand een zware periode doormaakt, zonder dat je daar als partner of naaste een oplossing voor hebt.

Wat heb jij als naaste nodig?

Alleen als je goed voor jezelf zorgt, ben je in staat om goed voor een ander te zorgen. Dat is onder normale omstandigheden al zo, en als je een partner of naaste hebt die aan een depressie lijdt helemaal. Vergeet dus niet om je eigen fysieke en mentale gezondheid in de gaten te houden, en blijf ondanks je extra zorgtaken ook zorgdragen voor jezelf. Dit doe je door: 

  • Je eigen leven te blijven leiden: blijf werken, met vrienden afspreken en tijd investeren in je hobby’s en in sport.
  • Voldoende te slapen.
  • Af en toe je hart te luchten bij familie, vrienden en eventueel een hulpverlener: vooral als het mensen zijn die ervaring hebben of bekend zijn met het effect van een depressie op de omgeving. 
  • Je eigen grenzen in de gaten te houden én jezelf alle ruimte te gunnen om aan zelfzorg te werken.

 

Hulp zoeken

Merk je dat je het lastig vindt om je grenzen te bewaken in het bijstaan van een partner of naaste met een depressie? Staat het leven met een partner of naaste met een depressie jouw dagelijks functioneren in de weg, en loop je vast bij het zoeken naar een oplossing?

Een psycholoog kan helpen bij een goede manier om met je positie om te gaan.

  • Neem contact op. We bellen je vrijblijvend op en ontvangt persoonlijk advies voor jouw hulpvraag.

Veelgestelde vragen

Hoe ziet een depressief persoon er uit?

Het is niet altijd gemakkelijk om aan een ander te zien of hij of zij depressief is. Een aantal kenmerken, of ‘red flags’, zijn:

  • Iemand die depressief is, heeft last van somberheid: het glas is vaak halfleeg;
  • Ook vermoeidheid, futloosheid en nergens zin in hebben, zijn klassieke symptomen;
  • Wanneer iemand depressief is, raakt deze persoon meer en meer afgesloten van de buitenwereld. Hij of zij maakt minder afspraken en doet weinig leuke dingen meer;

Overige symptomen van een depressie.

Wanneer contact opnemen met de huisarts als mijn naaste een depressie heeft?

Het is goed dat je voor je naaste op wilt komen, maar bel niet zomaar achter iemands rug om de huisarts. Het is beter als de persoon zelf die stap maakt. Je kunt wel voorstellen om samen met een huisarts of psycholoog te spreken bijvoorbeeld, om zo je naaste te steunen. Push niets, want misschien is de persoon er nog niet klaar voor.

Heeft je naaste suïcidale gedachten? Bekijk de website van 113 over wat je kunt doen bij zelfmoordgedachten.

Jacqueline Tolhoek
GZ-Psycholoog
Jacqueline Tolhoek
Jacqueline is GZ-psycholoog bij iPractice. Tijdens de behandeling gaat Jacqueline samen met jou opzoek naar de onderliggende patronen die jouw klachten in stand houden en jou tegenhouden je eigen krachten te gebruiken.
Aanmelden bij iPractice
  • Vergoede zorg met beoordeling 9+
  • Direct hulp zonder lange wachttijden

Success Stories

29 januari 2024
“Het lukt me nu om mijn eigen behoeftes te voelen en mijn leven in te richten zoals ik wil”.
Sandra, 66 jaar, is al sinds haar 24e bezig met haar mentale gezondheid. De combinatie van vaak verhuizen naar verschillende landen, een vervelende relatie met haar moeder en een familie trauma zorgde ervoor dat ze een negatief zelfbeeld kreeg. Ze voelde zich onzeker over hoe ze zich moest gedragen, kon niet goed voor zichzelf zorgen en kreeg last van depressieve klachten. Sandra heeft bij iPractice geleerd haar eigen behoeftes te voelen en haar grenzen aan te geven. Nu kan zij haar leven weer kan inrichten zoals ze zelf wil.
Sandra
29 januari 2024
“Bij de psycholoog voelde ik mij eindelijk begrepen en mocht ik gewoon mezelf zijn”.
Luc, 26 jaar, voelde zich op een gegeven moment enorm down en haalde nergens meer plezier uit. Hij had geen vertrouwen meer in de mensen om zich heen en alles kostte hem erg veel moeite. Gelukkig zocht hij hulp bij iPractice en kreeg hij de regie over zijn eigen gedachten terug.
Luc

Related symptoms

Depressie
Depressie is meer dan een tijdelijke periode van verdriet. Het is een complexe neuropsychiatrische aandoening die wereldwijd miljoenen mensen treft en hun levenskwaliteit drastisch kan beïnvloeden. In deze uitgebreide gids duiken we diep in de mechanismen, symptomen en bewezen behandelmethoden van depressie. De huidige aanpak van depressie-informatie schiet vaak tekort door oppervlakkige symptoomlijstjes zonder wetenschappelijke verdieping. Deze gids biedt een mechanistische benadering die u helpt begrijpen waarom depressie ontstaat, hoe het zich manifesteert in verschillende levensdomeinen, en welke bewezen behandelopties beschikbaar zijn.
Zelfdoding
Bel 0900-0113 voor anonieme en directe hulp.
Depressie behandelen
Ik heb een depressie en nu? Wanneer je middenin een depressie zit en zelf niet meer inziet hoe je uit die negatieve spiraal komt, kan professionele hulp een uitkomst bieden. Tijdige behandeling van een depressie is belangrijk. Lees meer over hoe je een depressie effectief kunt behandelen, hoe herstel plaatsvindt en de verschillende therapieën bij een depressie. 
Oorzaken depressie
Bij het ontstaan van een depressie spelen vaak meerdere factoren een rol. Genetisch kan je aanleg hebben om sneller depressief te raken of dragen eigenschappen in je persoonlijkheid bij aan het langer aanhouden van depressieve klachten.
Gevolgen depressie
Een depressie brengt risico’s met zich mee. Je kan slechter presteren op werk, voelt je lichamelijk slechter omdat je geen slaap kan vatten. En energie om sociaal te zijn heb je al helemaal niet. Lees meer over de risicofactoren bij (ernstige) depressies.
Wat te doen bij een depressie
Wanneer je last hebt van een depressie zit je vast in je eigen negatieve patronen. Loskomen van deze patronen kan lastig zijn. Het erkennen van je depressieve klachten is de eerste stap opwaarts. Als je op het punt van erkenning bent beland, kun je de onderstaande tips proberen om een depressie aan te pakken. 
Dysthyme stoornis
Bij dysthyme stoornis is een lichte, maar langdurige vorm van depressie waar je voor langere perioden last hebt van een sombere stemming en meerdere symptomen van depressie ervaart. Gedachten kunnen opkomen zoals ‘Zo ben ik gewoon’. Maar niets is minder waar. Leer een chronische depressie herkennen, hoe het ontwikkelt en wat je eraan kan doen.
Depressie onder jongeren
Een depressie: dat klinkt als iets dat vooral volwassen doormaken. Toch is dat een misverstand. Minstens evenveel jongvolwassenen en studenten hebben last van een depressie. Dat een depressie onder jongeren en jongvolwassenen niet altijd herkend wordt, komt doordat de symptomen soms niet overeenkomen met die van volwassenen. En een therapeut zoek je pas, als je weet dat je een depressie hebt.
Voorkomen van een nieuwe depressie
Je hebt een depressie gehad en het kan gebeuren dat het niet bij één periode blijft; de depressie kan terugkomen. Heb jij zelf een depressie doorgemaakt? Dan is het van belang om te leren hoe je zelf de eerste signalen van een terugval herkent en hoe je vervolgens moet handelen om te voorkomen dat je opnieuw in een depressie belandt.
Depressie en werk
Ongeveer 20% van de Nederlanders krijgt ooit in zijn leven een depressie. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen die depressief zijn, blijven werken ondanks hun klachten. Maar doe je er nou goed aan om te blijven werken of niet? En zijn de depressieve klachten ontstaan als gevolg van werk?
Winterdepressie
De dagen worden kouder, het wordt sneller donker en de wintertijd gaat in. Met de komst van de winter lopen meer mensen een risico op depressieve klachten. Deze klachten variëren van mild tot hevig: de winterdepressie. Merk jij ook dat je last hebt van seizoensgebonden klachten? Wees scherp op de symptomen en help jezelf met de volgende tips van onze psychologen. Zo kom je snel over je winterdip heen.
Soorten depressie
Depressies zijn er in vele soorten en maten. Sommige mensen ervaren bijvoorbeeld langdurig licht depressieve klachten, zoals bij een dysthyme stoornis. Andere mensen kampen met een zware depressie, of maken afwisselend goede en zware perioden door, zoals bij een bipolaire stoornis. Hoewel de naam depressie vaak opduikt, zijn er dus grote verschillen in hoe ernstig een depressieve periode is en hoe lang die duurt. Wij zetten de verschillende soorten depressies voor je op een rij.
Postpartum (postnatale) depressie
De geboorte van een kindje is altijd een indrukwekkende gebeurtenis. In geweldige zin, maar ook in lastige zin. De zwangerschapshormonen gieren door je lichaam. De nachten worden korter. En je bent opeens moeder: een grote verantwoordelijkheid. Soms zijn die veranderingen zo impactvol, dat de komst van een kindje leidt tot een postpartum depressie. Herken de kenmerken van een depressie na de bevalling bij jezelf of je partner en lees wat je er aan kunt doen.